ON THE ROAD

SANTIAGO DE COMPOSTELA PER FIETS EN PER BOEK

2011-01-29T09:09:00.000-08:00

Boek bestellen via mail: gerardstaals@gmail.com
ON THE ROAD - een odyssee per fiets naar Santiago de Compostela
€ 22,95 (excl. eventuele verzendkosten)
302 pagina's waarvan 24 in full colour

In januari 2011 verscheen bij F&N Uitgevers te Amsterdam in een beperkte oplage het boek ON THE ROAD – een odyssee per fiets naar Santiago de Compostela.
Inmiddels staat druk 6 op de rol (december 2011).
Ik schreef het boek naar aanleiding van mijn in het voorjaar van 2010 ondernomen fietstocht naar het verre pelgrimsoord in het Spaanse Galicië. Precies een maand duurde het fietsen, van de start op 24 april in Grubbenvorst tot en met de aankomst in Santiago op 24 mei. En ik deed het samen met Peter Mommers (Sevenum). Mijn fietshobby is echter van recente datum. Pas in het najaar van 2009 besloot ik een toerfiets aan te schaffen. Voor die tijd was mijn belangstelling voor de fiets nul.
On The Road gaat over de achtergronden, de voorbereidingen en over de trip zelf, uiteraard. De ‘Odyssee’ heeft diepe indruk op mij gemaakt. Barre weersomstandigheden, fysieke ongemakken, abominabele onderkomens naast fantastische ontmoetingen, onvergetelijke hotels, hallucinerende landschappen en zomerse temperaturen. Bijna 2500 kilometer door diepe dalen en over hoge toppen. Want het voorjaar van 2010 was koud en nat. Pas diep in Spanje klommen de temperaturen op. En die liepen toen snel op tot boven de dertig graden.

Vooral voor de aspirant fietser naar Santiago is het boek een praktische handleiding, omdat er een verschillende bijlagen in zijn opgenomen die een overzicht geven van alle voorbereidingskosten, de uitgaven onderweg (per dag uitgesplitst), de afstanden, de overnachtingsadressen (en de kosten daarvan) en diverse fietsdata (triptijden, gemiddelde snelheden, hoogteverschillen etc.). Maar ook voor de wandelaar naar Santiago kan het boek een praktische handleiding zijn.

In een uitgebreide inleiding ga ik in op de drijfveren die mij hebben aangezet tot de fietstocht, die inmiddels is opgenomen in de lijst van het Europese erfgoed. Want als sinds de Middeleeuwen maken voetgangers en fietsers de tocht naar Compostela. Miljoenen zijn mij dus voorgegaan, en de belangstelling voor de Camino, zoals de route in Spanje genoemd wordt, neemt niet af. Integendeel. Vanuit de hele wereld stromen de pelgrims en de seculiere lopers en fietsers toe.

Daarnaast is er aandacht voor datgene wat de pelgrimstocht mij heeft opgeleverd, zowel fysiek als anderszins. Kortom, een redelijk holistisch te noemen benadering van het fenomeen ‘fietsen naar Santiago de Compostela’. In 2010, een Heilig Jaar ook nog eens voor Sint Jacob in Compostela. Een jaar met een speciale betekenis.
Het boek telt 302 pagina’s en bevat 24 pagina’s in full colour, omdat er meer dan 40 foto’s in zijn opgenomen die tijdens de fietstocht zijn gemaakt.

Belangstellen kunnen het boek aanschaffen door via mail contact met mij op te nemen: gerardstaals@gmail.com. De aanschafprijs bedraag € 22, 95 (exclusief eventuele verzendkosten).

Odysseus terug op Ithaka

2010-06-05T09:09:00.000-07:00

Na een zwerftocht van vijf weken en een dag is Odysseus teruggekeerd op Ithaka. Penelope verwelkomde hem in de lucht-haven van Düsseldorf-Weeze, op 29 mei 2010. Zuid-Nederland, België, Frankrijk, Spanje en Portugal werden op het wankele vlot van de Koga Miyata bedwongen. Regen, natte sneeuw, kou, harde wind, zinderende zon, alle weersomstandigheden die je maar kunt bedenken trokken over West Europa in die tijd, de zogenaamde lente van 2010.

In de geest nog op de Spaanse Meseta of stoempend in de kou en de tegen tegen de Pyreneeëncol van de Ibañeta, maar in werkelijkheid al weer stevig verankerd in het Noord Limburgse Grubbenvorst. Kan het evenwicht wankeler?

Aan het spandoek met WELKOM PELGRIMS! is de bekeuring (à 87 euri!) gehecht die tijdens mijn afwezigheid op de deurmat viel. Te hard gereden tijdens de rit terug uit de Belgische Ardennen, waar Peter en ik een dag hebben gefietst ter voorbereiding op de lange tocht naar Compostela. De wereld zit vol onrecht!

De zon schijnt in Porto, maar toch niet helemaal. Pelgrim op water en brood.

2010-05-28T09:57:00.000-07:00

Vannacht begon hij al op te spelen: mijn maag. En sindsdien (het is nu 17.45 uur plaatselijke tijd) heb ik in een keer of zeven de inwendige emmer zien te legen. Smakelijk, als je aan tafel gaat zodadelijk!
Nauwelijks ontbijt, wel twee cola (naar er eerst een zakje suiker in gedeponeerd te hebben: schuimt zo lekker weg). Peter moete voor het grootste gedeelte alleen op pad.

Om 12.30 afgesproken aan de Cais de Ribeira. De zon schijnt volop, al vanaf vanmorgen. Maar de grote ijzeren brug, de Ponte Luis I, overlopend, naar de Cais de Gaia met zijn vele porthuizen, levert weliswaar schitterende beelden van Porto op, maar het blijft inwendig knagen. Knagen? Rommelen!
Weer terug op de Cais de Ribeira waag ik me aan een pizza. Met cola. Peter ook, maar dan met een flesje vinho verde.

Het gaat niet lang goed. Tot tweemaal aan de noodrem. De pizza laat ik voor wat ie is. En koop wat bananen, harde broodjes, en 2 flesjes water (kosten 2 euri!). En zoek een apotheek. Ze hebben er gelukkig immodium. Meteen twee pillen genomen. Terug in het hotel gaat er ook een droog broodje en een banaan naar binnen.

Odysseus gestrand in Porto, maar de zon schijnt in ieder geval

2010-05-28T03:00:00.000-07:00

De tweede dag in Porto. De zon schijnt uitbundig over de stad aan de Douro.
Echter: nu last van diarree. Kom ik in ieder geval niet vetgemest thuis. Anders zouiden ze nooit geloven dat we meer dan 2600 kilometer gefietst hebben.
Net ingecheckt voor de vlucht van morgen: de tweede vliegpoging slaagt hopelijk dan wel. Vertrek om 17.30 uur, aankomst in Weeze 21.15 uur. Als alles normaal verloopt.

Als Odysseus gestrand: Franse verkeersleiders als schikgodinnen

2010-05-28T02:54:00.000-07:00

DAG 34: 27 mei 2010

Route: Santiago de Compostela – Pontevedra – Vigo – Braga – Porto
Weer: licht tot zwaar bewolkt, in Porto zonniger; 20 graden

De buisreis (vanaf het busstation in Santiago) duur vier uur. We laten ons afzetten in het centrum van Porto. Eten aan de Cais de Ribeira, aan de Douro: bacalao a la marinheiro, een ontzettend grote portie. Druk, veel toeristen. Lopen daarna ook nog even naar het fraaie oude station, met de manshoge azulejos-wanden.

Een taxi brengt ons naar het vlioegveld. Inchecken, alleen handbagage bij ons. Fluitje van een cent. Het probleem komt als iedereen heeft plaatsgenomen in het vliegtuig. Klaar voor de start. Maar het feest gaat niet door. De Franse verkeersleiders staken, en er kan dus niet over Frankrijk gevlogen worden. Hoe nu?

Iedereen het vliegtuig uit en naar de infobalie van Ryanair. Lange rij. Ik weet me slinks in de voorste linie te positioneren, maar het levert niet datgene op wat ik beoogde. De vlucht naar Eindhoven (morgen, 28 mei) is al volgeboekt. Charleroi is een dubieuze optie, want vertrek morgen om zeven uur, en de Franse verkeersmisleiders staken in ieder geval tot morgenvroeg. Andere optie: Frankfurt vrijdag. Wel erg ver. Het wordt dus opnieuw Düsseldorf-Weeze, over twee dagen (zaterdag, 29 mei), eveneens vertrek om 17.30 uur. Het omboeken kost ook nog eens tien euri p.p. bij de skyboeven van Ryanair. Service: nada! De enige service: zoek het zelf maar uit.

En nu nog een albergue voor deze gestrande pelegrino’s. Bellen met Hervé, Peters schoonzoon in Brussel levert het vier sterren hotel Dom Enrique op: voor 75 euri per nacht, inclusief ontbijt. We nemen de metro om terug maar het centrum te reizen à 1,95 euri p.p. Het hotel ligt vlakbij metrostation Liberdade. En de kamer blijkt een junior-suite à 320 euri per nacht, met een schitterende uitzicht – vanaf het balcon – op de stad. Het zit de moderne pelgrim allemaal niet mee. Maar hondsmoe houden we het ’s avonds snel voor gezien, en eten in een Spaans restaurantje in de buurt een meer dan voortreffelijke paella marisco. De baas offreert ons na afloop een stevige glas aguardiente, een digestief van het gestookte soort. We slepen ons vijftig meter terug naar de ingang van Dom Enrique.

En daar rij je dan voor naar het einde van de wereld: Fisterra

2010-05-28T02:41:00.000-07:00

DAG 33: 26 mei 2010

Route: Fisterra busreis
Weer: droog zon dreigende wolken

Drie uur durende busrit naar Fisterra; valt behoorlijk tegen. Niks te beleven, en te moe om naar de Faro (vuurtoren) te lopen, vier kilometer buiten het dorp aan de haven.

’s Avonds terug in Santiago. Typisch local café opgezocht. Raak aanm de praat met een van de oudere locals. Leer de ‘ribeiro’ kennen, een vino blanco uit een kommetje te drinken, à 70 cent. De man voert ons ook nog naar een local tent waar uitstekende bacalao te eten valt, met een heldere sopa marisco vol met schelpdieren vooraf.

Concert in de kathedraal van Santiago de Compostela

2010-05-28T02:33:00.000-07:00

DAG 32: dinsdag 25 mei 2010

Plaats: Santiago de Compostela – Hotel San Lorenzo
Weer: regen; 16 graden
Vandaag een ‘vrije’ dag. Ontbijt in het hotel. Daarna naar de kathedraal. Volgen een deel van de pelgrimsmis. Aan het einde ervan volgt het grote spektakel van het rondzwiepende mega-wierooksvat. Vanwege het Heilig Jaar zijn er elke dag twee missen, en op zondag drie. Gelovigen staan in lange rijen te wachten om binnen te komen. Wij lopen via een andere ingang meteen door.

’s Middags die fietsen en de bagage ingeleverd bij een Spans kantoor dat de zaken van het Nederlandse Soetens transport verzorgt. Morgen gaat de zaak richting Nederland. De kosten voor fiets en bagage: 178 euri. De bagage gaat in grote kartonnen dozen, de fiets wordt later ingepakt en kunnen we zo achterlaten. Op de hotelkamer is een grote leegte ontstaan. Alleen het meest noodzakelijke houden we over.

Als we weer buiten staan (en te schuilen voor de regen) fietsen de IJslanders Santiago binnen. Zeiknat. Een dag te laat, want dan zouden ze, net als wij, droog binnen gekomen zijn.
Door naar het grote busstation van Santiago om bij ALSA de gereserveerde kaarten voor de bus van donderdag (naar Porto) op te halen: 58 euri voor twee personen.
Honger. Terug naar het centrum, onderbroken door opnieuw schuilen voor de regen. En dan maar even wat patatas bravas eten, en een glas bier drinken.

’s Avonds naar een gratis concert in de kathedraal, uitgevoerd door het koor van de universiteit, het Coro Universitario de Santiago de Compostela. Uitgevoerd wordt muziek van Buxtehude. Met medewerking van solistas da capela musical de catedral de Santiago en de capela compostelana. Indrukwekkende muziek tegen een nog indrukwekkender decor in de kerk. Helaas ben ik mijn fototoestel vergeten. Het overkomt me zelden, maar nu net wel.
Na afloop (23.00 uur) eten we in restaurant ‘Casa Rosalia Vinos y Tapas’ een fantastische fantastische spada.

Naar de pelgrimsmis in een nat Santiago de Compostela

2010-05-25T05:51:00.000-07:00

Een kort bericht vandaag. In Santiago regent het. Soms komt het met bakken uit de lucht.
Vanmorgen naar een (deel van) de pelgrimsmis geweest. Massale belangstelling, onder andere voor het heen en weer zoeven van het bijna mansgrote wierooksvat. Hieronder nog wat sfeerbeelden.

De regen die hoort natuur bij deze noordwest hoek van Spanje, maar loiever zagen we de zon terug. Mischien morgen

Mission accomplished, met de groeten uit Santaigo de Compostela

2010-05-25T05:39:00.000-07:00

DAG 31: maandag 24 mei 2010

Route: Melide – Santiago de Compostela
Aantal km.: 56,40
Weer: Bewolkt, onweerachtig, 24 graden, weinig wind

Na een uitstekend ontbijt (gratis bananen mee voor onderweg) op pad voor de laatste etappe. Het is bewolkt, en regen dreigt. Maar we zullen ervan gespaard blijven. Galicië blijft Galicië en dar hoort regen bij, maar Sint Jacob durft het ons niet aan te doen op de laatste dag. Een vrij korte rit, zo’n 56 kilometer. Maar opnieuw verkijk je je op het parcours. Ook vandaag is het weer klimmen en dalen. Te lange klimmen, te korte dalingen. Onderweg scoren we onze voorlaatste stempel in een kapel onderweg. De laatste open plek op de credencial blijft gereserveerd voor Santiago de Compostela.
Halverwege de middag rijden we de stad binnen. Weinig opwindend, rommelig in de buitenwijken. Tot mijn verbijstering wordt ik ook nog eens klem gereden door de politie, omdat ik een rood stoplicht genegeerd heb. Of ik wel weet wat dat kost in Spanje? Ik heb geen idee, maar de Spaanse roadcop legt me uit dat deze overtreding Juan Carlos 150 euri oplevert. Ik put me uit in verontschuldigingen en leg mijn roekeloze gedrag uit vanwege het feit dat ik compañero Peter wilde inhalen, en geen oog had voor het rode stoplicht. De roadcop grijst: mooi verhaal, mar denk je er ook mee weg te komen. Dat kom ik, want ik geef aan op weg te zijn nar de kathedraal, dar mijn credencial te verzilveren in een echte compostela, en vervolgens belkaden met volle aflaten huiswaarts te keren. Helemaal naar Nederland, want daar komen we vandaan. Peter, die me gemist heeft is inmiddels spoorslags terug gefietst en ziet de onderhandelingen aan. De raodcop begint inmiddels waardering te krijgen voor deze prestatie op de fiets en strijkt over zijn raodcop-hart: 150 euri verdiend, bij wijze van spreken. En we fietsen verder het centrum van de stad in.

Aangekomen op het plein voor de kathedraal eerst op de foto. En dan naar het bureau waar de credencial getoond moet worden, de validiteit ervan wordt vastgesteld. Waarna je de officiële ‘compostela’ ter hand wordt gesteld. Mission accomplished.

Peters dochter Alcidie heeft inmiddels al wat mogelijke logeeradressen doorge-sms’t. De parador aan het plein voor de kathedraal blijkt wat te prijzig voor deze pelgrims. Het wordt daarom Hotel San Lorenzo aan de rand van het centrum. In ieder geval op loopafstand van de kathedraal.
Nadat we de bagage hebben afgeworpen, gedoucht hebben, meteen mar even de terugreis regelen. Na wat omtrekkende bewegingen boeken we via internet een vlucht bij Ryanair, van Porto naar Weeze. Om de incheckbevestigingen uit te printen moet ik zelf achter de hotelbalie kruipen om de baliepoes te assisteren. Het wicht, dat haar baas al gebeld heeft, slaagt er mar niet in het bestand op te zoeken en uit de printer te laten springen.
Om in Porto te komen reserveren we een busreis vanuit Compostela, zo’n 3 uur ‘bussen’. Op donderdag 27 mei om 21.15 uur zullen we in Weeze landen.
Ook met de vervoerder van fietsen en bagage wordt contact opgenomen. Morgen de spullen inleveren, om de handen vrij te hebben. Zeker als we ook nog naar de kust bij Finistera willen woensdag.

In het centrum is het ´s avonds aangenaam druk. We drinken er een gals rioja en eten er een dagplateau weg. Als we van de welverdiende rust in het hotel willen gaan genieten, stuiten we tegenover de kathedraal op een musicerend gezelschap studenten van de plaatselijke universiteit. Sfeervolle, Spaanse muziek op een plek die steeds mooier wordt. Vooral vanwege het floodlight waarin de machtige kathedraal inmiddels baadt.

De reis is ten einde. Meer dan 2600 kilometer gefietst, onder alle mogelijke weersomstandigheden. Alleen echte vrieskou hebben we niet ervaren. Morgen uitslapen.

Voorlatste rir: van Sarria naar Melide

2010-05-25T05:26:00.000-07:00

DAG 30: zondag 23 mei 2010

Route: Sarria – Portomarín – Palas de Rei – Melide
Aantal km.: 68,15
Weer: Zonnig en warm; 32 graden, weinig wind
De voorlaatste dag fietsen, zoals het er naar uit ziet. Santiago doemt
op aan de horizon. Maar die horizon wordt ook vandaag weer telkens
weer gemaskeerd door weer nieuwe lange hellingen die bedwongen
moeten worden. Maar met een lange adem en wezenloos in hetzelfde ritme doortrappen weet je dat er steeds weer een einde komt aan de inspanning. Tot de volgende beklimming.

Ook vandaag zal het weer bloedheet worden. En dat is vooral ’s middags een handicap die minstens zo zwaar weegt als langdurige regen of forse tegenwind. Kortom: zelden tref je de ideale omstandigheden.
Ondertussen rijden de taxi’s en taxibusjes af en aan om de frauderende camino-lopers weer bagageloos op een volgende plek te dumpen. De paus uit Rome zelf zou er op toe moeten zien dat deze zwarte caminolopers nooit de compostela in ontvangst mochten nemen. Ik pleit daarom voor een Camino-Gestapo die langs de route razia’s uitvoert en de lopende en fietsende oplichters de cel in gooit. Langs de route zijn diverse, al uit de Middeleeuwen daterende cellen beschikbaar. Ze staan ongebruikt als moeder overste klaar voor ontvangst.

Het landschap is minder interessant dan de dagen hiervoor, maar de dorpen ogen welvarender dan die welke we eerder deze week passeerden. De echte hoge bergen zijn niet meer zichtbaar. En hier en daar beginnen de bomen, nauwelijks groen, al bladeren te laten vallen. Een wel erg vroege herfst.

Portomarin, Palas de Rei, de plaatsen rijgen zich aaneen als kralen aan een rozenkrans. Eenmaal in Melide hebben we er eigenlijk geen zin meer in. Te warm. We drinken een cola op een van de vele terrassen in het langgerekte stadje. En besluiten een hotel te zoeken. Veel keuze is er niet. En we moeten daarom weer terug naar het begin van de plaats. Daar heeft Hotel Carlos 96 nog kamers. En die zien er goed uit. De fietsen kunnen in de feestzaal achter.
We zullen er ’s avonds ook eten.

BERICHT UIT SANTIAGO DE COMPOSTELA

2010-05-24T08:55:00.000-07:00

Het fietsen zit erop: 2649 kilometers afgelegd. Vanmiddag aangekomen. De officiele Compostela (een soort diploma) is ons inmiddels uitgereikt bij de kathedraal.
Blogs volgen zo spoedig mogelijk. In Santiago is het bewolkt, onweerachtig. Zijn nu druk bezig de terugreis te boeken, en ook het vervoer van fietsen en bagage (separaat). Voorlopig even niet meer fietsen, het zal wennen zijn.

23 mei 2010: nog 1 dag te gaan naar Santiago de Compostela

2010-05-23T11:48:00.000-07:00

Zojuist twee nieuwe blogs geplaatst: 21 en 22 mei. Barre dagen in een brandende zon. En dan lange, steile hellingen doen. Daar zou de arbeidsinspectie op toe moeten zien. Het blog over vandaag, 23 mei, komt zodra we in Compostela zijn. Om 21.00 schuiven we nog aan tafel voor Het Laatste Avondmaal (voor Compostela).
Zitten nu in Hotel Carlos 96 in Melide. Morgen nog een kilometer of 60 naar Santiago. We gan er van uit dat het gaat lukken. De laatste dag ON THE ROAD: van 24 april tot 24 mei.

Het Inferno van O Cebreiro

2010-05-23T11:44:00.000-07:00

DAG 29: zaterdag 22 mei 2010

Route: Trabadelo – Puerto de Pedrafita O Cebriero (1099 meter) – Puerto El Poio – Tricastela – Sarria
Aantal km.: 66,81
Weer: Onbewolkt, heet, bijna geen wind, 32 graden
Dagtitel: Het Inferno van O Cebreiro
Een eenvoudig ontbijt bij Santiago en Elly in El Puente Pelegrino. Een aantal rugzaklopers meldt zich ook voor het ontbijt. Hun soortgenoten maken ons in alle hostals, refugio’s en albergues al een tijd het leven zuur door vanaf vijf uur toiletten door te trekken, douches te laten spuiten, en met stokken op de stenen of houten vloeren te hakken.

En dan op pad. Voor een zware dag. Immers: O Cebreiro wacht. Een stevige klim die ook in de gidsen al niet gemakkelijk staat aangegeven. Voldoende water en proviand aan boord is het devies. Want onderweg is het afzien. En gras lest je dorst of honger niet. Gelukkig proviant en drank aan boord, al zullen de bidons onderweg nog moeten worden bijgevuld.

Zowel onze bartender Santiago van El Puente Peregrino als een onderweg aangeklampte autochtoon verklaren ons voor gek als we de voorgeschreven route naar de top van de Cebreiro volgen: veel te zwaar! En ook nog eens een omweg van een aantal kilometers! En bovendien: je rijdt door een prachtig stuk natuur! We volgen het advies daarom maar op en volgen een alternatieve route via La Faba en La Laguna. Wat betreft de laatste karakteristiek van de route hebben ze niks teveel gezegd. Het is een schitterend groen bergland waar we doorheen fietsen. Alleen: we hadden het gewoon niet moeten doen. De Sweerman- gids meldt weliswaar een veelvoud aan klimmen, van 7 tot 10 procent, maar de alternatieve route gaat daar vlot overheen. Kilometers lang gaat het 15% omhoog. Zelfs jonge mountainbikers moeten afstappen en te voet verder. Het zal dan ook geen verbazing wekken dat de krasse knarren uit Grubbenvorst, c.q. Sevenum ook afstappen. Alleen moet er ook nog een fiets en 25 kilo aanhange bagage de steile helling opgeduwd worden. Ondertussen brand de zon hard, ondanks het nog relatief vroege uur. Het is sleuren en trekken. Je vervloekt alle bartenders die Santiago heten. Dat ze branden in de hel! Net als wij nu branden in het Inferno van O Cebreiro.

Eigenlijk is het vanaf Trabadelo constant klimmen, zo’n 23 kilometer tot de top van de Puerto de Pedrafita do Cebreiro. Het is niet de hoogste top die we gedaan hebben (gisteren was het Cruz de Ferro hoger), maar wel verreweg de zwaarste. Om Na drie en een half uur hebben we nog geen twintig kilometer afgelegd, maar staan we wel te genieten op de top. Badend en het zweet, en weer een volgende bidon naar binnen kloekend. Waarom heeft God bergen uitgevonden waar je tegenop moet fietsen. De reden ontgaat me, want na een euforische afdaling volgt immers altijd weer het stoempen naar boven.

Na O Cebreiro (we eten er een welverdiend menu del dia) verder. In eerste instantie gaat het zelfs nog verder omhoog. De Alto de San Roque (1240 m.) en de Alto de Poio (1335 m.) De hoge pas vormt de toegangspoort tot Galicië: Santiago de Compostela komt dus echt in zicht.Het plaatsje Cebreiro wordt al sinds de 9e eeuw door pelgrims als een rustplaats gezien. Na vandaag vind ik dat meer dan terecht.

Na Tricastela wordt het tijd na te gaan denken over onderdak voor de nacht. Gesloopt door de zware inspanningen van de dag. De klimmen tot Sarria waar we uiteindelijk neerstrijken zijn duidelijk korter en minder moeilijk. Het stadje is levendig, en het eerste hotel waar we aankloppen is helemaal vol. Men verwijst ons naar een ander hotel in de stad, en belt zelfs dat we er aan komen. Dat blijkt een zakenhotel: NH Hotel Alfonso IX. Peter regelt in samenwerking met dochter Alcidie een pelegrino-prijs die nog lager is dan de officiele peregrino-prijs en even later staan we onder de douche. De fietsen staan op hun beurt uit te hijgen in de garage van het hotel.

Vervolgens snel neerstrijken op een van de terrassen op de wandelpromenade langs het water. Bier. Koud bier. Naast ons zitten twee Duitsers zich moed in te drinken voor de Champions League finale tussen Inter Milan en Bayern München. Ze zien het wel zitten met van Gaal, Robben en van Bommel. Maar als we na de Italiaanse maaltijd ’s avonds op diezelfde promenade in een ander horeca etablissement aanschuiven voor de tweede helft van de finale, blijkt Bayern al met 1-0 achter te staan. We zien de volledige tweede helft en kijken geboeid hoe de Italianen uiteindelijk, en verdiend, met 2-0 winnen.

Het hoogste punt van de reis: de top van de Cruz de Ferro

2010-05-23T11:37:00.000-07:00

Dag 28: vrijdag 21 mei 2010

Route: Rabanal del Camino – Cruz de Ferro – Ponferrada – Villafranca del Bierzo – Trabadelo
Aantal km.: 71,26
Weer: Zonnig, weinig wind, 25 graden, maar in de zon minstens 30

Gewekt door het gerommel van de Oostenrijkse vrouwen. Maar ze
doen allervriendelijkst, dus: het zij hen vergeven. Een snel ontbijt
(hard stokbrood met sla en tonijn)en de fietsen beladen. En route. On
the road. Buen Camino!

Opnieuw zomer. Ondanks het vroege vertrek is het al snel warm. En
de temperatuur zal in de loop van de middag, in ieder geval in de zon, oplopen tot boven de 30 graden.
De Montes de Leon doemen op. Geen kleine jongens. En daar zullen we de komende twee dagen overheen moeten. Het venijn zit dus duidelijk in de staart van de tocht naar Santiago.

Al meteen vanaf Rabanal begint het klimmen, aanvankelijk voorzichtig, maar toch. Het landschap wordt kaler. Ook nu wordt de loper voor je uitgelegd. Alleen gaat die steeds omhoog, en voor het gevoel te kort omlaag.
Foncebadón. In de winter heerst hier ijzige kou. Vandaag is het totaal anders. Heet. Zon. Een kudde schapen graast aan de rand van de weg. Weinig vogelgeluiden. Op de kerktoren nog steeds pa en ma ooievaar. Armzalige dorpen. Geen winkel. Geen pinautomaat. Geen benzinepomp. Niks. Zelfs de pastoor is vertrokken.

Dan begint het steiler te worden. De klim naar Cruz de Ferro is ingezet. Om er te komen moet je wel tot ruim boven de 1500 meter zien te komen. Opnieuw het verstand op nul. Kijken hoe onder je het asfalt verdwijnt. In een rustig tempo. Maar toch zweet je op een gegeven moment als een rund. Heel erg in de verte, en hoog, denk je de bonenstaak van het Cruz de Ferro al te zien. Maar telkens blijkt het een fata morgana. En moet je weer door. Omhoog. Stoempen.

Maar daar ben je ineens op de top. Het eeuwenoude monument geeft je meer dan hoop dat je Santiago gaat halen. Al eeuwenlang een bemoedigend klopje op de bezwete rug van de wandelende of fietsende pelgrim.

Bij het Cruz de Ferro leg je een deel van je last af, symbool voor het ingaan van een nieuwe levensfase. De laatste fase, dus. Welke ballast werp ik af? In mijn geval een meegebrachte steen (steentje, in mijn geval). En de Sint Jacobs-schelp die Jos en Tineke mij bij vertrek meegaven. Ook Peter laat een last van zich afvallen: zijn Sevenumse steen. Zelf heb ik nog een ander soort ballast dat ik hier achter ga laten: mijn afgetrapte sloffen. Meer dan tien jaar heb ik er op gelopen. Zij rusten vanaf nu in vrede bij het Cruz de Ferro.

Nadat we wat foto’s gemaakt hebben duiken daar weer onze IJslandse vrienden op. Ook zij hebben het Cruz de Ferro weten te vinden. Uiteraard is de reünie weer hartelijk. En er worden foto’s gemaakt. Het Cruz de Ferro richt zich nog rechter op tegen de azuurblauwe lucht dan hij al stond. Maar opnieuw scheiden zich onze wegen. Ieder gaat zijn eigen Camino.

Lunch in Ponferrada, een grotere stad dan ik gedacht had. Vooraf bezoeken we nog even het museum dat gewijd is aan de Semana Santa en de kathedraal, de Encina (en halen er bij beide ook een stempel). Daarna door via Cacabelos naar Villafranca del Bierzo met zijn imposante 16e eeuwse burcht.

Omdat we de pijp zo langzamerhand leeg hebben op zoek naar een albergue. Het wordt er een met zwembad (we springen er na een glas koud bier onmiddellijk in). En, belangrijker, met een tweepersoons kamer. De tent, El Puente Pergrino, wordt gerund door Santiago (zoon van een in Nederland werkzame Spaanse gastarbeider uit Cacabelos) en de Rotterdamse Elly. Een eenvoudig menu, met een iets te zoute zwaardvis. Maar de ambiance is goed. Zeker als we ook nog aan de praat raken met Leo (ex-purser bij de KLM) en Jacqueline uit Almere die al vanaf 21 december op pad zijn. Gestart in Stonehenge op de dag van de zonnewende lopen ze elke dag zo’n 20 kilometer. Een half jaar onderweg, dus al. We drinken er maar een glas op.

Rabanal del Camino: on the road to Cruz de Ferro

2010-05-20T13:00:00.000-07:00

DAG 27: donderdag 20 mei 2010

Route: Leon – Astorga – Rabanal del Camino
Aantal Km.: 86,24
Weer: Zonnig, weinig wind, 25 graden

Omdat de meeste pelegrino´s zich niet wassen is er plaats genoeg is de wasafdeling die bestaat uit drie douches met voorhang, twee toiletten en twee wasbakken.
Het ontbijt is des pelegrino´s. Stukken stokbrood met jam. En koffie. Om een uur of acht zitten we op de fiets. Ook vandaag schijnt de zon al weer uitbundig. Warm zal het weer worden vanmiddag.

Het landschap kan aanvankelijk opnieuw niet bekoren. Plat. En dus oersaai. Plat tot aan de horizon waar de Montes de Leon de hele dag zichtbaar zullen zijn. Inclusief hun besneeuwde toppen.
We volgens weer de originele pelgrimsroute. Dat houdt onder andere in dat we meer dan drie kilometer keienpad hebben. Het bonkt en het hobbelt. Goed voor de banden zal het niet zijn. En een ander nadeel is dat je heel slecht opschiet. Terwijl het aanvankelijk zo goed ging. Maar ook dat hoort er bij.

Bezoeken Obrigo. Drinken en eten er wat en lopen over de eeuwenoude stenen brug. En dan weer door, want het is de bedoeling dat we toch een eind de grote bult naar het Cruz de Ferro op zullen fietsen. Om de dag erna wat minder inspanning te hoeven leveren. Want dan zal het hoogste punt van onze rit naar Galicië gehaald moeten worden. Een col van meer dan 1550 meter.

Vervolgens richting Astorga. Helaas arriveren we er op een tijdstip dat zowel de kathedraal als het Gaudi-paleis gesloten zijn. Vanwege de siësta gaan die pas om vier uur open. Dan maar gewoon het terras op. Eten er een spaghetti carbonara. En drinken er wat, uiteraard. Het is al behoorlijk heet. Zeker hier in de binnenstad waar gen zuchtje wind gevoeld wordt. Het moet overigens in de zomer de echte hel op aarde zijn, hier op de meseta. Bloedheet en nergens beschutting. Even niet aan denken.

Om een uur of half vijf arriveren we in Rabanal del Camino, een klein bergdorp. De Albergue die we vinden is heel wat aantrekkelijker dan Stalag 2010. Een kamer van zes personen voor 7 euri per persoon. Op het moment dat we er arriveren zijn we nog de enigen, mar later schuiven toch de vier Oostenrijkers aan die we ook in Leon naast ons hadden liggen, waaronder de aantrekkelijke Ingrid. Alleen gaapte er gisteren een ravijn van 1 meter breed en 2 meter diep tussen ons. Dat is vannacht niet het geval.

Nog voor de douche een stevige pul San Miguel. Bier. Koud bier. Wel verdiend. Als we weer teug naar onze Albergue El Tesín lopen komen daar onze IJslanders aan fietsen. Ook zij zullen in Rabanal del Camino overnachten, maar dan in een Albergue even verderop. Daarna even naar huis bellen en de mail checken, want er blijkt internet te zijn.
Het eten ´s avonds is als bijna elke dag eenvoudig. Voor 9 euri een dagmenu. Inclusief wijn. Waar hebben eenvoudige Noord-Limburgse pelegrino´s dit toch aan verdiend?

Stalag 2010 in Leon - Big City Blues

2010-05-20T12:58:00.000-07:00

DAG 26: woensdag 19 mei 2010

Route: Carrión de los Condes – Leon
Aantal km.: 101,48
Weer: zonnig, weinig wind, 29 graden (’s middags)

Vertrek (nog voor negen uur) uit Carríon de los Condes met stralend weer. Hoewel het ’s morgens nog fris is, zal dat snel veranderen. De fleecetrui gaat al na een half uur uit.

De Spaanse meseta is saai. Maar ideaal voor Zen-meditatie. Het oneindige landschap, met nauwelijks begroeiing werpt je volledig terug op jezelf. Het enige geluid (behalve het zoemen van je fietsbanden over het asfalt) zijn de kwakende kikkers in de sloten naast de weg. Soms ritselt er een vette groene hagedis door het spichtige gras. En als je uiteindelijk in een dorp beland – maar die liggen hier op afstanden van minstens twintig kilometer van elkaar – dan is er vanaf de kerktorens het geklepper van de ooievaars te horen. Op bijna elke toren zijn wel een stuk of drie grote nesten gebouwd. Een machtig gezicht.

Maar het landschap blijft doodsaai. Oneindig. Lange, rechte, desolate wegen die verdwijnen achter de horizon. Dorpen zijn nauwelijks dorpen te noemen. Ten dode opgeschreven als er geen Camino bestond. Slordige straten. Armzalige huizen, vaak nog van geel door de zon zon hardgebakken leem. Een plat, bijna Hollands landschap. Het verstand op nul, en trappen maar. De vraag waarom je in godsnaam 2700 kilometer gaat fietsen, soms in barre omstandigheden, werpt zich weer op. Maar een echt antwoord vind ik niet.

Onze route loopt nagenoeg de hele dag parallel aan die van de lopers. Sommige hebben het zwaar, dat is te zien aan hun lopen. Maar er zijn er ook die stevig doorstappen. Opvallend veel jonge vrouwen die alleen de Camino afleggen. En dan is er ineens die Californiër die vraagt of we geen Amerikaanse langs de weg hebben zien zitten. Het is me niet opgevallen. Maar de vrouw blijkt ineens met loopproblemen te kampen te hebben. Ze zit volgens hem zonder cellphone. En dat voor een Amerikaanse! Haar zus loopt volgens hem een heel eind vooruit. Wel met cellphone. Of we haar even willen waarschuwen? Beloofd. Maar we zullen haar niet treffen.

We komen oude bekenden tegen: de IJslanders. Bij het binnenrijden van een van die spaarzame dorpen – in dit geval Mansilla de las Molinas - is er die blik van herkenning. Niet aan hitte gewend (ondanks die spugende vulkaan) staan ze er ’s zomers op: navelruitjes en korte broeken. Even bijpraten, voordat onze wegen weer van elkaar scheiden.

Verder gaat het weer. De oneindigheid tegemoet. Het is inmiddels bloedheet geworden. Nog een geluk dat we niet tegen een bult hoeven op te trappen.
Leon komt in zicht. Eerder dan gedacht zijn we er. Met een vaart van 37 km per uur(afdalen, dus) rijd ik de stad binnen. Typisch Spaanse stad met ook hier brede boulevards. Naar het centrum. Het Officina de Turismo geeft twee adressen van albergues. Het dichtstbijzijnde dan maar. Dat zal een vergissing blijken.

Ik vraag naar een kamer voor twee personen, gezien onze ervaringen eerder. Ja, die is er, beweert een half analfabete oudere oproepkracht. Maar het is wel de laatste. Alles zit vol. En de prijs voor een nacht mag je zelf bepalen. Royaal dumpt Peter 20 euri in de gleufdoos. Want het ontbijt is inbegrepen. Snel de bagage afladen dan maar.
Opnieuw erin gestonken, want de tweepersoons kamer blijkt Stalag 2010 waar minstens vijftig personen in dubbeldeks stapelbedden worden opgehokt. En beiden hebben we het bovenbed. Dat blijkt later ook nog eens een miskoop. Want hoewel we geen slaapzak hebben (wat aanvankelijk een handicap lijkt; onze Spaanse inluisvriend beweert in het hotel ernaast dekens te gaan halen. Geen dekens te bekennen ´s avonds. Had ook niet anders verwacht. Maar ´s nachts zal het bloedheet zijn in Stalag 2010. En bovendeks nog heter dan benedendeks. En wij liggen dus bovendeks.

Na een snelle douche de stad in. Maar om 21.30 uur moeten we terug zijn. Want dfan sluiten de beheerders van Stalag 2010+ in dit geval de nonnen van Santa Maria del Camino. Wel worden we op dat tijdstip nog uitgenodigd voor de pelgrimszegening.

Bezoek aan de imposante kathedraal. De stad maakt zich op voor de dagelijkse paseo. En dat is te zien. Voetballende jongetjes voor de kathedraal. Giechelende meiden. Wandelende jonge moeders met baby in de kinderwagen. Oma´s diede zondagse kleding hebben aangetrokken , en nu nog even een Spaanse vert galant hopen te scoren. Zoals gebruikelijk nestelen we ons op het terras om te genieten van al het moois dat er voorbij paradeert. De jonge vrouwen uit Leon hoeven zich geenszins verdekt op te stellen.

Na een eenvoudig menu del dia op het plein voor Stalag 2010 hebben we nog net tijd om een stevig glas rioja te drinken op een terras tegenover de ingang van ons logeeradres. Om half tien zijn we binnen. Oef! Moeder overste staat al klaar om met ons de dagelijkse metten te laten beleven. De groep devote pelgrims – Peter en ik incluis – begeven ons in de stoet die uiteindelijk zal belanden in het voorgeborchte van de kapel. Moeder overste heeft gezang aan. Peter loeit het Allelujah uit volle borst mee. Moeder overste uiteraard uit twee. Daarna naar de kapel waar twee rijen nonnen in slagorde hebben plaatsgenomen in de koorbanken. Het gezang gaat in volle hevigheid verder. Met een aantal stichtelijke woorden. En dan echt naar bed.

Maar om een uur of half vijf zal het geritsel weer beginnen. Het geloop naar toilet. Het gekrab. Het gehoest. Het gemurmel. Kortom± de dag is eerder begonnen dan jij je had voorgenomen.

Van Burgos naar carrion de los Condes: ZOMER!!

2010-05-20T12:52:00.000-07:00

DAG 25: dinsdag 18 mei 2010
Route: Burgos – Arcos – Cavia – Hontanas – Fromista – Carrion de los Condes
Aantal km.: 101,48
Weer: Zonnig, 20 graden, weinig wind

Ideaal fietsweer vandaag. Eindelijk weer. Eindelijk weer eens na lange tijd een volledig zonnige dag. En nauwelijks wind. En, minstens zo belangrijk: geen hoge cols te overwinnen. Je zou bijna zeggen een saaie dag. Een dag waarop weer meer dan 100 kilometer gefietst kan worden.

De laatste blikken op Burgos, een imponerende stad waar ik zeker terug wil komen, met Gemma bijvoorbeeld. We fietsen de stad uit langs de Alarzón, en werpen een laatste blik op de kathedraal die net als gisteren schittert in de zon.

Om in vorm te komen krijgen we tot Arcos meteen een stevige klim voor de kiezen. Pittig. Maar rustig doortrappen, dan kom je vanzelf boven. De hele dag zullen we overigens op de meseta rijden, de hoogvlakte die vandaag tussen de 800 en 1000 meter ligt.
In Cavia scoren we onze eerste stempel voor de credencial. Hedt zullen er uiteindelijk zelfs vier worden vandaag, maar we moeten nog een aantal pagina’s vullen. Dus: aan de slag!

Het gemeentehuis van Cavia is open, maar op de benedenverdieping tref ik geen enkele activiteit aan. Ik loop de trap op naar boven en tref op het secretariaat een jonge vrouwelijke cavia aan die me wel aan een stempel wil helpen. Waarom zit deze Miss Cavia op dinsdagmorgen in godsnaam moederziel alleen opgesloten in een suf secretariaat van een dorp van niks? Hoewel ik al flink wat bagage achterop heb, moet er toch plaats te maken zijn voor deze blonde cavia? Het zijn maar wat speelse gedachten, maar toch. Ik zal daardoor toch niet de vloek van Santiago over me heen roepen? Ik bedank haar hartelijk en overhandig, weer terug in de realiteit, ook Peter zijn gestempelde credencial.

Het landschap waar we vandaag doorheen fietsen is een van de meest desolate die ik ooit gezien heb. Het is weliswaar groen en flink glooiend, met in de verte zo nu en dan de besneeuwde toppen van het gebergte van de Picos de Europa, maar er is geen levende ziel te bekennen. Twintig kilometer fietsen over eindeloze rechte wegen zonder een dorp te passeren, en zonder wandelende pelgrims, want die lopen blijkbaar een andere route. Later op de dag zal dat veranderen. Voor iemand die aan Zen-meditatie doet een ideale omgeving. Toch indrukwekkend, dit landschap. Aan het einde van de dag wordt het echt saai, want vanaf Fromista (met het schitterende oude sluizencomplex van het Canal de Castillo) is het over een afstand van bijna twintig kilometer bijna plat doorfietsen naar Carrión de los Condes.

Maar even terug in de tijd van de dag. In het kleine plaatsje Hontanas nemen we voor de zoveelste keer om een uur of een het menu del dia. Negen euri, met alles erop en eraan. Er zijn meer caminogangers die er halt houden. In de wijde omgeving is immers niks anders. Raak nog even aan de praat met een jong Amerikaans stel. Op de fiets. Gestart in Saint Jean Pied-de-Port. En blijken ook nog eens uit Seattle te komen. Ik vertel natuurlijk over mijn zoon Raymond die daar in de tweede helft van juni naar zal afreizen in verband met een wetenschappelijk adres. Toevallig krijg ik ’s avonds een sms van hem door waarin hij aangeeft dat zijn artikel voor het EMBO-Journal is goedgekeurd. Een fantastische prestatie. Vlak voor het avondeten in Carrión de los Condes zal ik hem bellen, en hem met het resultaat feliciteren.

Carrión de los Condes, dus. Dat halen we. Ook weer een dorp dat leeft van de Camino. Na wat heen en weer vragen (onder andere bij de nonnen; wat hebben we toch met nonnen?) vinden we onderdak in Hostal Santiago. De prijs is aanvankelijk 45 euri per kamer, mar daalt na wat onderhandelen tot 39. Prima logeeradres. Voor de eerste keer krijgen we bij aankomst een glaasje wijn aangereikt. Het kon weer slechter.

Het dorp zelf is snel belopen, zeker het centrum. Boven op de kloosterkerk zijn een aantal hoge bewoonde ooievaarsnesten. Een fraai gezicht de grote vogels over hun nesten te zien waken. Maar we zijn dan al op weg naar de bar die we bij het binnenrijden gezien hebben. Twee Duitse pullen bier. Want dorst hebben we. Zelden zo’n droge keel gehad na het fietsen. Het zal wel aan de zon, de temperatuur en de droogte gelegen hebben. De hele dag al veel gedronken. Water. Nu: bier. Aan de bar. Terwijl de oude mannelijke bevolking kijkt naar breedbeeld stierenvechten. Spectaculair wordt het als een matador door de stier op de horens wordt genomen en als een speelbal een paar keer in de lucht geworpen wordt, vooraleer geradbraakt in het rulle zand te ploffen.

Daarna eten in het restaurant van Hostal La Corte. Ook hier weer een dagmenu voor 10 euri, inclusief een paar flinke lappen vlees en een fles wijn. Het gat economisch slecht in Spanje, maar het zal mij een zorg zijn zolang de dagmenu’s dit soort bedragen kosten.

De Spaanse zomer is begonnen!!!

2010-05-20T09:15:00.000-07:00

De Spaanse zomer is begonnen. Als een paar dagen stralend zomerweer. Zo hoort het eigenlijk ook. En de vooruitzichten zijn uitstekend. Zitten nu halverwege de klim naar het Cruz de Ferro op zo´n 1550 meter. Hopelijk binnenkort wer uitgebreide blogs met foto´s uit Leon, Astorga etc.
Alvast de groeten vanaf de Camino naar Santiago,

Gerard en Peter

BURGOS: een feest in de lentezon!

2010-05-17T08:43:00.000-07:00

DAG 23: maandag 17 mei 2010

Rustdag: Burgos

Je weet niet wat je meemaakt als je om kwart over acht naar buiten kijkt. Een strakblauwe lucht. Zon. Burgos (180.000 inwoners) ligt aan je voeten.

Ontbijten in een van de vele bars aan de Calle Vitoria wordt er ontbeten: koffie en bocadillos. De brede boulevard komt rechtstreeks uit in het centrum. En na een kwartier loop je over de zonovergoten Paseo Espolón met zijn schitterende, nog bijna kale platanen. In de zomer hangen de bladeren als een paraplu boven je om je tegen de hitte te beschermen. Maar nu is het allemaal nog knoestig, en komt er pas hier en daar voorzichtig wat groen uit de takken gekropen.

Tijdens de Spaanse Burgeroorlog (1936-1939) was Burgos een tijdlang de hoofdstad van Spanje, althans volgens de aanhangers van Franco. Maar ook in het verdere verleden was de stad zeer invloedrijk.

De kathedraal (de bouw begon al in 1221) is een van de meest imposante van Europa. Een bolwerk dat nu schitterend wit staat te vlammen in de zon. Hoog oplopende trappartijen, fijn uitgewerkte torens, strenge muren: hier is het Rijke Roomse Leven meer dan zichtbaar. Toeristen, schoolklassen, pelgrims: het is er druk, als we er om een uur of tien arriveren. Credencial houders mogen voor de halve prijs (2,50) naar binnen. Ongelooflijke ruimtes die je je eigen nietigheid nog eens duidelijk inprenten.

In de kathedraal ligt ook de misschien wel de beroemdste veldheer van Spanje begraven: El Cid. Het is lastig om een totale opsomming te geven van alles wat je hier overweldigd. Maar waar de kathedraal uiteindelijk voor gebouwd werd, de eredienst, dat deel is nu teruggedrongen tot een verwaarloosbaar gedeelte: daar waar de religie nog in de praktijk gebracht wordt. Er is op het ogenblik dat we er rondlopen een mis aan de gang. Meer prelaten bij het altaar dan oude gelovigen in de kerkbanken, zie ik vanachter het glas.

Het wordt tijd om wat te drinken. En om te eten. Eerst de drank op het wat vreemd geconstrueerde Plaza Mayor. Daarna een menu del dia in een van de zijstraten daarvan. Ondanks de nog redelijk frisse wind is het daarna een feest om weer in de zon door de stad te lopen.

De moderne pelgrim slaapt in een viersterren hotel

2010-05-17T08:38:00.000-07:00

DAG 22: zondag 16 mei 2010

Route: Najera – Santo Domingo de la Calzada – Belorado - Burgos
Aantal km.: 88,41
Weer: 12 graden, droog, aanvankelijk grijs en miezerige regen, later zon en wolken, minder wind

We hebben ons voorgenomen vandaag hoe dan ook Burgos te
bereiken. Om dat doel te verwezenlijken kiezen we voor de normaal erg drukke en gevaarlijke N120. Maar omdat het zondag is, moet het te doen zijn: veel minder (vracht)verkeer. Toch zullen er in de loop van de dag nog honderden zware opleggers ons een stoot opgezweepte lucht verkopen in het harde voorbijrijden. Door over de N120 te fietsen sparen we ook wat kilometers ten opzichte van de oude pelgrimsroute. Santiago zal het ons vergeven.

Aanvankelijk is het geen pretje om op de fiets te zitten. Het is nog steeds koud, ook al is de wind wat afgenomen. Ik heb, net als gisteren de handschoenen aan, en ook het AGU-jack over mijn fleecetrui. Maar zodra je weer bezweet bent en even stil staat wordt het akelig koud om je lijf. In Santo Domingo de la Calzada daarom maar een stevige kop cafe con leche.

Het is maar goed dat we een stevig maal achter de kiezen hebben. Want nu begint het echte werk. Een stevige klim naar de top van de Puerto de la Pedraga, op 1150 meter. Behoorlijk zweten. Maar ook die klus wordt geklaard. We fietsen over de eindeloze rechte, golvende wegen van de Spaanse hoogvlakte. In geen velden of wegen een kip te bekennen. Zo nu en dan kruist het pad van de wandelende pelgrims onze asfaltweg. Een korte groet: “Buen Camino!”, en we zijn al weer verder.

Eenmaal de Puerto de la Pedraga gepasseerd wordt het makkelijker. Het laatste stuk gaat geleidelijk omlaag. De laatste tientallen kilometers wordt er gestayerd: ik voorop en Peter volgend in mijn wiel, met een snelheid die meestal ligt tussen de 25 en 27 kilometer per uur. Peter signaleert dat ik dat kunstje vaker uithaal. Hij heeft gelijk. Maar de omstandigheden moeten er naar zijn: het doel moet zichtbaar aan de horizon liggen, en het wegdek moet redelijk vlak zijn. Zo heeft iedereen zijn eigen sterke punten. Peter is een stuk beter in het klimmen en dalen. Elke dag zie ik hem wel eenm aantal keren uit het zicht verdwijnen. Terwijl ik me het scjhompes tegen de berg op trap. Maar wel in mijn eigen tempo.

Zo nu en dan houden we even halt om van het landschap te genieten. Machtige dalen, machtige bergen. Sommigen zelfs nog met een hoed van sneeuw. En dat bij een blauwe lucht. Van dit beeld is niet snel genoeg te krijgen. Maar mijn Lepper-zadel verwacht me weer. Door, dus.

Burgos. We rijden om een uur of vijf de grote stad binnen. De zon schijnt. We stoppen in de buurt van het centrum. Daar neemt Peter contact op met dochter Alcidie, en die snuffelt even op Booking.com om te kijken of er goede logeeradressen zijn die met kortig te krijgen zijn. Het wonder geschiedt: we staan met onze fietsen nagenoeg voor het viersterren hotel Puerta de Burgos. Daar kunnen we twee nachten voor 98 euri de benen strekken. Want morgen hebben we een rustdag gepland. Al was het maar om wat spullen door het zeepsop te halen.

We rijden onze fietsen door de glazen schuifdeuren naar binnen. Ze zullen worden gestald in een uitgebouwde bezemkast naast de lounge. Een foto waard. Van de luxe van de grote spiegelzaal, de badkamer, maken we zo snel mogelijk gebruik. Voordat we (in 20 minuten) de stad in lopen voor een paar glazen bier en een stevig avondmaal. Op tv een live uitzending vanuit de arena Las Ventas in Madrid: stierengevechten ter gelegenheid van het feest van San Isidro. Die zijn we vaker tegengekomen vandaag. Morgen uitslapen. Dus wordt het ruim na middernacht vooraleer het bed wordt opgezocht.

Zonder vrouwen naar bed in Hostal Hispano II

2010-05-17T08:34:00.000-07:00

DAG 21: zaterdag 15 mei 2010

Route: Estella – Irache – Urroz – Los Arcos – Viana – Logroño – Navarrete – Najera
Aantal km.: 80,99
Weer: 10 graden, aanvankelijk redelijk, een zeer harde en koude wind tegen, later miezerige regen

Om kwart voor zes snijdt het geluid van een scheepshoorn een scheepshoorn door de slaapzaal. Een half uur daarvoor waren er al onderaardse geluiden hoorbaar die erop duidden dat de dag ging aanbreken. Even later floept de tl-verlichting aan. Tegen dat iedereen nu toch echt het nest uit moet. Dat gebeurt zonder morren. De meesten zijn zelfs al startklaar. Hoezo tanden poetsen, scheren, wassen? Dat is iets voor de burgermaatschappij. Er is dus geen gedrang voor de 2 toiletten en 2 douches achter een soort tochtdoek. Ook ik ben snel klaar. Een handvol water in het gezicht en naar de ontbijtzaal. Crackers met jam. En dan de fiets op. Want je wordt geacht voor zeven uur op te krassen. Dat lukt niet. Pas om half acht de straat op. Nagegromd door een van de medewerkers van het interneringskamp dat we veel te laat zijn. Waardoor hij een half uur later dan gepland de stal schoon kan maken.

Omdat we in de Rioja-streek rijden is de eerste stop bij de Fuente del Vino in Irache. Gratis wijn en water tappen aan de pomp. We zijn niet de enigen. Het klooster annex is nog dicht vanwege het matineuze tijdstip. Ook monniken komen tegenwoordig niet voor acht uur meer uit hun nest. Weer de fiets op dus. Voor het dagelijkse werk van klimmen en dalen.

Pas in Los Arcos zullen we halt houden om wat te eten en te drinken. Het stadje is al behoorlijk in vorm: markt en de voorbereidingen voor het feest van de heilige San Isidro. We halen een stempel in de plaatselijke iglesia, de Santa Maria. In het mooie claustro wordt alles in gereedheid gebracht voor het middagbuffet, na een snelle processie.

We fietsen de grote stad Logroño aan de Ebro binnen via de Rua Vieja. Eerst even naar de Santa Maria de Palacio, al was het maar om weer een stempel in onze credecial te krijgen. Dan naar de 16e eeuse Santiagokerk. Daar maken we nog net een deel van de processie ter gelegenheid van het naamfeest van San Isidro mee. Boven de ingang van de kerk een indrukwekkend gebeeldhouwd tafereel van Santiago Matamoros, de Morendoder. Even voor de kerk een schitterend ganzenbord in het straatplaveisel met afbeeldingen van alle kenmerkende plakken van de Camino.

Het middagmaal wordt genuttigd genuttigd in een bar-restaurant aan de rand van het centrum waar we tegelijkertijd even uithijgen, want de wind speelde ons danig parten. Soms was het alsof je tegen een muur op reed. Liever waren we die middag blijven hangen in de straat die uitpuilde van de tapasbars, en waar het aardig druk was. Maar de ware pelgrim doet aan zelfkastijding.

Doortrappen tot Najera. De redelijk grote plaats wordt, ondanks de moordende wind, gehaald. Er zijn zelfs een aantal hotels. Het wordt Hostal Hispano II, aan de rand van het centrum. De laatste beschikbare kamer, want twee pelgrimerende vrouwen met loodzware rugzakken wordt de deur gewezen. Hoewel er op onze kamer nog twee bedden beschikbaar zijn. Peter is licht teleurgesteld als later op de avond de receptie in de bar belt of dat er toch nog iemand bij kan op onze kamer. Helaas geen Miss Costa Blanca, maar een pedalerende Salvador van de Canarische eilanden. Salvador zal later met een masker op slapen, zodat hij niet geconfronteerd zal worden met onze oude vellen die afgemat door het harde labeur van pelgrim het bed opzoeken. Overigens zullen we Salvador diezelfde avond ook nog treffen in een aardig restaurant aan de andere kant van de rivier. Daar schuift ook hij aan tafel, met twee vrienden met wie hij blijkbaar een afspraak heeft.

Doordat er een derde gast in de kamer bij komt, gaat er wel iets van de prijs af: nu voor 20 euri per persoon. Heeft Hispano II toch nmog geld verdiend.

Het leven van een pelgrim gaat niet over rozen

2010-05-17T08:29:00.000-07:00

DAG 20: vrijdag 14 mei 2010

Route: Roncesvalles – Erro – Urroz – Campanas – Puente la Reina – Estella
Aantal km.: 105,00
Weer: Licht bewolkt, fris, 12 graden

Na het zompige en koude weer van gisteren lijkt het vandaag de goede kant op te gaan. Weliswaar is het nog zwaar bewolkt als we vertrekken (pas om half negen kan er ontbeten worden in de La Posada!!), maar de vaart zit er snel in. Vlak is het nooit, maar het klimmen en dalen gaat in ieder geval op een humaner manier dan gisteren. En de rust heeft waarschijnlijk ook goed gedaan. Maar vooral het langdurig rijden door het dal van de rivier de Erro betekent dat je niet al te veel wordt opgezadeld met steile hellingen. Tot aan Urroz kunnen we de loop van de rivier volgen.

We mijden de drukke stad Pamplona, en volgen de oost-zuid route eronderdoor. In kilometers maakt het geen verschil, en bovendien is het traject minder bergachtig.

Dan gaat het even fout. We volgen een grindpad dat aanvankelijk nog de officiële Santiago-route is, maar op een gegeven ogenblik raken we het spoor bijster, na heel wat kilometers lastig klimmen vanwege het losse gesteente. Terug dan maar. Een omweg van uiteindelijk acht kilometer.

Komen dan uit bij de Ermita de Eunate, waar we ook nog een stempel scoren: een bijzondere plek aan de Aragon-route. Een arcade van 35 boogjes omgeeft de achthoekige kapel uit de 12e eeuw. De Ermita ligt prachtig in het glooiend landschap.

Dan Puente la Reina, een van de meest markante plekken van de Camino. De kerk is helaas dicht. Maar we eten er wel: friet en zo. Over de Rua Mayor rijden we het stadje in. Helaas is bijna alles gesloten vanwege de siësta, zodat er ook geen stempel te scoren is.

Tenslotte over de 900 jaar oude stenen brug over de Rio Arga. Op veel afbeeldingen die de Camino symboliseren staat de brug afgebeeld. Zelfs als achtergrond van dit blog (ON THE ROAD).

Vrij laat arriveren we in Estella (Lizarra; inderdaad van de groene Izarra). Imposante kerk. Later zullen we ontdekken dat die ook gesloten is. Een onderkomen vinden we in de Refugio in het centrum. Helaas zijn de kleinere kamers vol, zodat we in een schuur met meer dan 20 stapelbedden worden ondergebracht. Mannen en vrouwen door elkaar. Voor 6 euri per nacht, inclusief ontbijt. Er heerst geen ongezellige drukte: jong en oud, een internationaal gezelschap. Sommige uitdossingen zouden niet misstaan in een carnavalsoptocht. Alles ligt vol gestapeld met megarugzakken of fietstassen. De was hangt te drogen en op de patio wordt een kaartje gelegd en een fles bier geleegd.

Rond het uur van de paseo de stad in. Op het centrale plein een drukte van spelende kinderen. Belanden uiteindelijk in een bistro waar we ook het ‘diner’ zullen verwerken. Een ongelooflijke dagschotel met ternera, friet, een uitgebreide salade en een fles streekwijn. Vooraf al bier gehad. Maar we moeten vroeg terug zijn in de refugio. Om kwart over tien moet iedereen in het nest liggen. Ik mak nog snel van de gelegenheid gebruik om een kort bericht op het blog te plaatsen. Tot overmaat van ramp is het gaan regenen, zodat mijn fietsbroek die ik buiten op de lijn heb gehangen nog natter is dan ie al was.

Terug naar de refugio. Met het binnenhalen van de was (fietsbroek, handdoek) ben ik te laat: het heeft geregend en die krijg ik dus niet meer droog voor morgen. Als ik op de ‘slaapzaal’ kom is alles al donker. De eerste snurkers geven slaapsignalen af. Mijn mollige buurvrouw heeft zich als een rolmops in haar slaapzak gerold (een soort voorbehoedsmiddel?). Overal geritsel van slaapzakken en dekens die rechtgetrokken worden. Soms wat Babylonisch gemompel. De schuifdeur van de barak staat nog steeds wagenwijd open. De stapelbedden raken gevuld voor de nacht. Een interneringskamp voor vrijwilligers. De slaap kan ik moeilijk vatten. Niet alleen vanwege het multisonore gesnurk (ongelooflijk hoeveel soorten gesnurk er zijn!), maar ook vanwege mijn rechterbuurman die een hele tijd met een soort mijnwerkerslamp op zijn kop zijn track voor morgen ligt te bestuderen. Als ik na een uur of wat ingeslapen lijk, rommelen er nog een paar Italianen of Duitsers naar binnen. Pelgrims in de nacht. Uiteindelijk geef ik me gewonnen en val in de armen van Morpheus.

Puenta la Reina voorbij: nu in Estella

2010-05-14T12:37:00.000-07:00

Geen blog met foto´s vandaag. Daarvoor is er tijd tekort. Even bijpraten, dus.
Liggen nu op een slaapzaal met een stuk of twintig stapelbedden. Tussen 6 en 7 het ontbijt morgenvroeg. We zullen dus vroeg op de camino zijn, vanuit Estella. Slapen kost hier 6 euri, inclusief ontbijt.
Vandaag 104 kilometer gefietst, in droog weer. Wel behoorlijk koud vanmorgen: de handschoenen bijna de hele dag aan gehad. Maar regelmatig de zon. Net stevig gegeten: het menu del pelegrino.
Morgen verder. Totaal nu meer dan 1800 kilometer gefietst. Meer dan 2/3 zit erop. We wachten op de echte zon: ooit zal het gebeuren. Zelfs in Spanje.

Vandaaag gefietst het traject van Roncesvalles (inderdaad: Karel de Grote, Roeland etc) via Puente la Reina naar Estella. De enige col vandaag: 995 meter slechts. Maar verder klimmen en dalen.
Nu (avond) regent het weer een beetje. Morgen hopelijk niet.
Groet van mij, en ook van companero Peter,

Gerard

FOTOGALERIE van de afgelopen dagen: een kleine selectie

2010-05-13T11:30:00.000-07:00

WEER ALERT

2010-05-13T08:11:00.001-07:00

Hieronder in het volgende blog de wedervaardigheden van de afgelopen dagen: de laatste dag helaas onderaan. Doorlezen, dus. Zitten u in Roncesvalles, Spanje dus. Geen spoor van Karel de Grote en Roeland. Wel een snerpend koude wind, maar de nette kleding op de verwarming. Misschien nog wat foto´s straks. Adios!

IN DE VAL GELOPEN BIJ RONCESVALLES

2010-05-13T08:06:00.000-07:00

DAG 17: maandag 10 mei 2010

Route: Castéra-Verduzan – Biran – Montesquiou – Marciac – Maubourguet
Aantal km. 71,41
Weer Zonnig, 22 graden, nauwelijks wind

Het weer ziet erandaag een heel stuk beter uit. Hoewel alle spullen
nog niet droog zijn – en zeker de schoenen niet – toch maar op pad.
Want vandaag lijkt het de goede kant op te gaan met het weer. En
dat is ook zo: de hele dag zon, het wordt zelfs warm. En dat speelt
dan weer tegen bij al die beklimmingen, Maar niet zeuren: vandaag
eindelijk waar we recht op hebben!

Inkopen doen in de dorpen die we passeren valt niet mee. Sterker
nog: het lukt gewoon niet. We zien wel.
In Biran scoren we onze volgende tampon. Een paar oudere
bewoners van het pand tegenover de dorpskerk zorgen er niet alleen
voor de ze bij de (gesloten) mairie een stempel bemachtigen, maar
halen ook nog eens de sleutel tevoorschijn van de kerk die een
schitterend retabel herbergt. Zo wordt pelgrimeren gemakkelijk.
Het landschap verandert. Fris lentegroen. Meer begroeiing. Maar
overal nog de sporen van de afgelopen natte moesson. De heuvels
worden hoger. En alles onder een stralende zon. De krekels gaan er
nog harder van schreeuwen dan een paar dagen eerder. Mar als je
weer een volgende tienprocents col op duwt, dan lijkt het bijna een
hoongelach.

In Montesquiou zoeken we een bakker voor de lunch. Helaas: geen
bakker die open heeft. Alle winkels blijken er op maandag gesloten.
De enige herberg (de Auberge du Village) van het dorp wil zelfs geen
sandwiches smeren. Maar de oude baas die voor op het terras zit
wijst ons naar achter, in het zijstraatje. Daar is het
restaurantgedeelte. En het blijkt er vol te zitten met eters. Een
compleet dagmenu voor 13 euri. Vermicellisoep, salade met pizza en
gigot als tussen gerecht en , biefstuk van de houtskoolgril met
gebakken aardappelen, een halve liter rode wijn en Café
Liégeois toe.
Als we bijna klaar zijn (het spreekt voor zich dat we hier heel wat tijd
verliezen, maar wat is verliezen?) struinen er een paar stevige
Hollandse wandelmevrouwen uit Hengelo en Almere binnen. Stevige
rugzakken en de zware loopschoenen onder de klei.
Met een volle maag de fiets op. Dat valt niet mee, want het is
inmiddels behoorlijk warm geworden. En Peter heeft zelfs nog een
paar glazen wijn naar binnen gewerkt. Een echte pelgrim (ik) doet dat
natuurlijk niet, want die doet aan permanente zelfkastijding.

In de verte doemen de Pyreneeën op, alle toppen nog zwaar van de
sneeuw. Maar in de zon oogt het allemaal prima. Daar zullen we
overheen moeten, over een paar dagen. Maar misschien smelt de
hele zaak wel. In ieder geval zijn alle rivieren die we passeren tot de
rand gevuld met snelstromend regen- en smeltwater.
In Marciac drinken we nog even een cola op een overdekt arcaden-
terras op de markt. Maar dan moeten er nog drie stevige cols
overwonnen worden om in Maubourguet te komen. Het lukt. Bij het
Office Tourisme informeren we naar logies. Het wordt het
pelgrimshuis van Henri et Clotilde, vlakbij het centrale plein waar we
even laat twee bier naar binnen werken. Per persoon, uiteraard.

We slapen er op een ‘slaapzaal’ waar acht bedden staan. Gelukkig is
er nog maar één andere gast, en loper en een ouwehoer van hier tot
ginder uit Reims. Hij kon zo zijn weggelopen uit Astérix.
’s Avonds schuiven we met zijn allen aan aan de keukentafel. Clotilde
heeft gekookt: een salade met witlof en rode bieten, rijst met iets
boeuf bourguignon-achtigs en yochurt met vruchtensap toe.
Ze runnen het pelgrimshuis pas een jaar. Daarvoor een kranten- en
sigarettenzaak in Bordeaux. Vanwege de dochter (woonachtig in
Maubourguet na een scheiding, werk in het plaatselijke
gemeentehuis) zijn ze hier neergestreken. En kunnen zodoende ook
nog op de kleinkinderen passen, ook al heeft de dochter inmiddels
alweer een nieuwe vriend gevonden. De mond van de grijze druïde
staat alleen maar stil als hij een slok of een hap moet nemen.

DAG 18: dinsdag 11 mei 2010
Route: Maubourget – Monsegur – Garderes – Espoey – Nay – Arudy – Oloron Sainte-Marie
Aantal km.: 92,25
Weer: Half tot volledig bewolkt, 14 graden, stevige wind (tegen)
Het weer ziet er zonnig uit als we afscheid nemen van Henri et
Clotoilde. Onze druïde uit Reims is dan al vertrokken. Het ontbijt met
geroosterd stokbrood en eigengemaakte jam (o.a. een combi van
vijgen, pruimen en druiven) smaakt prima.
We verlatyen Maubourguet aan de Adour. Aanvankelijk loopt het
lekker (vlak), maar de euforie is van korte duur, en is het weer
klimmen geblazen. Als een zombie zie je het asfalt traag onder je
wegglijden. Het is fris, maximaal 14 graden zal het worden, maar
eigenlijk ideaal fietsweer. Omdat we bij de plaatselijke bakker van
Moubourguet als het nodige ingeslagen hebben (pains aux raisins,
fougaces), kunnen we in the middle of nowhere lunchen.
In de verte de besneeuwde toppen van de Pyreneeën. Erboven
komen langzaam dreigende wolkenpartijen opzetten. De wind neemt
toe, en die hebben we vandaag niet van achter. Integendeel.
Het constante klimmen en dalen gaat behoorlijk in de benen zitten.
Vooral als je boven op weer een volgende bult staat uit te hijgen en
een slok water naar binnen werpt.
De bergen. Koeien met klingelende bellen. Schapen die als dotten
wol tegen de groene hellingen lijken geplakt. Paarden. Rustig
glijdende roofvogels. Kortom: een Pyreneeënlandschap zoals je dat
van de toeristische affiches kent.
In Espoey drinken we op het dorpsplein een grand café. De
weekmarkt is net afgelopen. En net als overal elders stroomt de rivier
– hier de Gave de Pau – snel. Bruin kolkend water.
Halverwege de middag rijdt Peter lek. De achterband loopt leeg. Een
geluk bij een ongeluk: we passeren net een huis. Terwijl in de wijde
omgeving geen levend wezen te ontdekken valt. Het is er een gribus
van jewelste, maar een bak water en een fietspomp willen ze wel
leveren. In een minuut of twintig is het zaakje geplakt en kunnen we
weer en route. De wolken boven de Pyreneeënkolossen worden nog
dreigender, en even later gaat het zachtjes regenen. We koersen dan
al in volle vaart op Oloron Sainte-Marie af. Twintig kilometer
nagenoeg plat. Toch even schuilen. Om een uur oif vijf rijden we het
stadje binnen.
Onderdak in het Relais du Bastet, in het centrum Het Office du
Tourisme zorgt voor het contact. Het is een prima voorziening,
helemaal gerenoveerd. We krijgen er een tweepersoons kamer
toegewezen op de tweede verdieping.
Door het stadje lopen op zoek naar een café of een restaurant is een
frustrerende bezigheid. We doorkruisen de hele stad, een nogal
vreemd opgebouwd allegaartje aan twee rivieren, tot aan de
kathedraal. Maar geen restaurant. We houden een autochtoon
staande. Waar er een restaurant te vinden is? De man moet zichtbaar
zijn lach onderdrukken. Een restaurant dat open is? Je moet het niet
gekker maken.
Uiteindelijk vinden we een plek in de uitgestorven Brasserie de la
Poste. De baas die op een stoel voor de deur zit is al aan zijn vrije
avond begonnen. Wijzend op de aangekondigde menu’s voor de
ingang schudt hij zijn hoofd. Nu niet meer! Maar na enig overleg is hij
bereid voor ons een dubbele omelet en een salade te fabriceren. We
doden de tijd tot deze delicatessen op tafel verschijnen met het
drinken van een bokaal Affligem. De culinaire schade bedraagt 22
euri.
DAG 19: woensdag 12 mei 2010
Route: Oloron Sainte-Marie – l’Hôpital Saint-Blaise – Mauléon-Licharre – Col d’Osquich – Saint Jean Pied-de-Port
Totaal km.: 71,12
Weer: Wisselend bewolkt, regenachtig, 13 graden, matige wind (tegen)
Het weer ziet er in de loop van de ochtend redelijk uit. Soms zon. Maar redelijk fris. We maken ons op voor een tocht in westelijke richting. De hoge, met sneeuw bedekte bergketens van de Pyreneeën zullen we vandaag nog nauwelijks zien. De bergen worden wat lager, maar we maken de borst nat voor een stevige klim later op de dag.

De eerste veertig kilometer zijn redelijk te doen, als je een klim van een kilometer lengte niet meerekent. De in Oloron Sainte-Marie ingekochte etenswaren (sandwiches, pizza en pains aux raisins) eten we voor het begin van de beklimming van de Col d’Osquich weg. Krachtvoer.
In L’Hôpital-Saint-Blaise bezoeken we een typisch kerkje dat zowat alle stijlen in zich bergt: van een Grieks kruis als grondvorm tot en met de Moorse Mudejarinvloeden. Ik bel om ervoor te zorgen dat de deur wordt geopend. Normaal pas om tien uur open, en we zijn er tien minuten eerder. We doden de tijd met een kort gesprek met een baardige Spanjaard die van Compostela naar Lourdes loopt.

Eenmaal binnen eerst een audio-rondleiding in het Nederlands. Een paar foto’s Vijf euri in de pot voor het onderhoude van de kerk. En weer en route!
Voor de beklimming van de Col d’Osquich drinken we in het drukke dubbel-plaatsje Mauléon-Licharre een stevige kop koffie. Het is dan nog redelijk zonnig. Mauléon, aan het riviertje de Saison, is de hoofdstad van de Soule-streek (Xiberoa). De streek verandert dus in ieder geval van linguïstisch en politiek karakter. We rijden door het Franse Baskenland. De benamingen van dorpen en steden worden steeds tweetalig vermeld. De kleur van het houtwerk aan ramen en deuren kleurt oud bloedrood.
Maar dan is er het uur U: de beklimming van de Col d’Osquich. Vijf kilometer omhoog, met stijgingspercentages tussen 5 en 8%. Halverwege stap ik maar even af om een flinke slok uit de bidon te nemen, en een foto van het fraaie landschap beneden mij te maken. Een grote bruine glijdt langzaam hoog boven het dal.

Te weinig oog voor het landschap. En ook niet voor de donkere wolken die zich samenpakken, juist in de richting waar we naar toe fietsen. Het zal nog tot een kilometer of vijftien voor Saint Jean Pied-de-Port duren voordat het zachtjes begint te regenen. Alleen wordt je aardig nat tijdens de afdalingen. Maar halverwege de middag fietsen we een van de meest bekende plekken van de Sint Jacobsroute binnen. Bij de Accueil Pélerins in de Rue Citadelle is het druk. De eerste twee adressen blijken vol. In alle haast zien we bijna vlak naast het Accueil ook nog ‘chambres’. Aanbellen dus. Een slechte beslissing zal even later blijken, want de voorzieningen zijn vooroorlogs. We hebben weliswaar een tweepersoons kamer, maar voor de douche en het toilet moet je een etage afdalen en vervolgens naar het buitenterras lopen. Daar is iets wat op een wc lijkt. En een douche waar de koude wind van buiten schaterlachend doorheen blaast. Het water uit de doucheknop is warm; dat dan weer wel.

Naast onze kamer zullen op een soort slaapzaal een stuk of vier gerugzakte Spanjaarden neerdalen. En als je ’s nachts je nest uit moet om te sassen, zul je ze uit hun nachtrust moeten verlossen.

De kenau die het pand bestiert meldt zich zodra je een voet op de overloop zet. Als was het maar om je erop te wijzen dat met schoenen over de trap lopen ten strengste verboden is. Hel en verdoemenis; ze krijgt nog het schuim op haar snorharen als ze het heeft over de Italianen van gisteravond.
Peter laat nog even bij de plaatselijke fietsenmaker naar zijn hobbelband kijken. Die blijkt in alle haast er niet helemaal goed zijn opgelegd gistermiddag. De klus is snel geklaard. Tijd voor een glas bier. En om even naar het thuisfront te bellen.

Daarna Baskisch eten. Een eenvoudige plat du jour met als pièce de résistance een heuse boudin noir, een wat lossige Franse bloedworst met stukjes appel en vet. Geheel verkwikt door deze culinaire hoogstand terug naar het kot van mevrouw Kee Nau. Vroeg op stok, na eerst nog even gekeken te hebben naar de mogelijke route van morgen. Als het tenminste niet regent. Ik vind dat Santiago maar eens moet ingrijpen, en een brevet van zijn almacht moet afgeven.
In de ‘kamer’ naast ons logeren twee (vrouwelijke?) bejaarde rimpelratten van Franse origine. Peter houdt een toeziend oog bij het uitkleden. De grijze tweedubbele eenpersoons tenten (het zouden bh’s kunnen zijn) worden over de houten stoel gedrapeerd. En de dames (?) kruipen onder de wol.

Inmiddels heb ik, omdat ik ’s nachts niet de trap nar het buitenterras wil afdalen om naar het toilet te gaan, en rood plastic teiltje uit de tuin van de bejaarde mevrouw Kee Nau geleend. Daarin zal des nachts mijn urine worden gedumpt. En vervolgens zal het plastic bakje onder Peters bed verdwijnen, omdat de inschuifhoogte onder het mijne ontoereikend blijkt.
DAG 19: donderdag 13 mei 2010
Route: Saint Jean Pied-de-Port – Arneguy – Puerto de Ibañeta (1057 m)- Orreaga/Roncesvalles
Aantal km.: 30,15
Weer: Zwaar bewolkt, mist en regen; 5 graden
Een eenvoudig ontbijt (oud stokbrood en jam, koffie) serveert mevrouw Kee Nau deze ochtend, en op alle andere ochtenden waarschijnlijk. De stalen rossen worden gezadeld en even na achten zijn we en route. Eerst wat lunchinkopen. En vervolgens wacht ons een beklimming van 28 kilometer, tot een hoogte van 1057 meter, zijnde de top van de Ibañeta.

Het is zwaar bewolkt als we Saint Jean Pied-de-Port uitfietsen.
Langzaam begint het licht te miezeren en worden de bergen door mistflarden deels aan het zicht onttrokken. Even na de grenspassage drinken we twee stevige cafe con leche, en ik eet er ook nog een tortilla bij, want de beklimming is nog lang.

Dan weer het zadel op. Maar het weer wordt steeds slechter. De mist komt opzetten en het wordt snerpend koud, ook omdat de combi van zweet en regen zijn verwoestende werk begint te doen. Peter is al een hele tijd uit mijn ´zicht´ verdwenen. Ieder in zijn eigen tempo naar boven. Het begint harder te regenen. Alles druipt. En door de ineens opkomende mist is het zicht nauwelijks een meter of vijftig. Bergen zijn niet te zien. Maar ze zijn er wel. Tegen die ene, de Ibañeta, fiets ik al een paar uur op. Welke gek wil zo iets doen? Ik, dus.
Op de top hou ik even halt om in de regen toch dit historisch moment vast te leggen. Ik ben op dat ogenblik niet bekend met het feit dat Peter om de hoek met nog een aantal; andere pelegrinos staat te kleumen. Pas in Roncesvalles zie ik op mijn mobiel dat hij op de top van de bult op me staat te wachten. Ik bel dat hij maar even door moet rijden om me onder een stenen boog te treffen aan de ingang van de plek waar pelgrims geregistreerd worden op een slaapplek van 6 euri te bemachtigen.

Die slaapplek kopen we in, maar is pas om twee uur beschikbaar. De tijd doden met een bord friet is het enige alternatief. En in de bar annex is het war. Als we ons om twee uur op de plek van het 6-euri-kot melden, is alles nog gesloten. De ‘woning’ blijkt te bestaan uit een hok met zes stapelbedden. Voor douche en toilet moet je door een nat weiland verder doorlopen naar een van de andere cabines. We staan te wachten, en weer net zo te rillen als op het moment dat we Roncesvalles bereikten. De wind is gewoon bar koud. De beslissing vis snel genomen: hier gaan we niet voor 6 euri creperen.
In de Posada tegenover is plek. Voor 50 euri per nacht. Het ziet er prima uit, ruime kamer. En het is er warm. De natte kleding gaat over de warme radiatoren. Maar eerst een warme douche. Wat kan een fietsvakantie toch mooi zijn! Buiten is het inmiddels redelijk droog geworden en is de mist aan het optrekken. Waardoor je dan wel weer zicht hebt op de hoge bergen rondom. Waarvan de toppen met sneeuw bedekt zijn.

Ik loop terug naar het registratiebureau van de Santiago-pelgrims en verkoop de 6-euri-tickets terug. We gaan voor de luxe van een Posada in plaats voor een nacht creperen in een uitgebouwd hondenhok.

NIEUW FOTOGALERIE

2010-05-09T14:30:00.000-07:00

Hieronder een aantal foto's van de afgelopen dagen. De tekstreportage vind je weer daaronder. Scrollen, dus! Groeten van Peter en Gerard

REGEN: welke onverlaat heeft dit fenomeen uitgevonden!

2010-05-09T13:33:00.000-07:00

DAG 16: 9 zondag 9 mei 2010

Route: Moissac – Auvillar –Miradoux – Lectoure – Saint-Puy – Castéra-Verduzan
Aantal km: 83,65
Weer: Grijs, zwaarbewolkt en regen, regen, regen, even zon; temperatuur 16 graden

Vandaag verlaten we het departement Tarn-et-Garonne, en fietsen
we het departement Gers binnen. In de regen, maar dat verhaal volgt
dadelijk. Moissac in zondagsrust, ondanks de weekmarkt. Het stadje
ligt aan de samenkomst van twee rivieren: de Tarn en de Garonne.
Massa’s water. We hadden het dus kunnen weten: regen!
In Moissac bezoeken we eerst (na een eenvoudig Carmelitessen-
ontbijt met stokbrood en jam) de Abattiale, de abdijkerk in het
centrum van het stadje. De in het wit gehulde Carmelitessen
onthalen ons op etherische koorgezangen. Maar de regen zullen ze er
niet mee afzweren. Want op het moment dat we willen vertrekken –
de fietsen hebben we gestald in het portaal van de abdijkerk – begint
het te regenen. De regenkleding aan, dus.

Inkopen (pizza, stokbrood) en even nog langs de Eglise Saint-Jacques
fietsen, en op de foto bij de Pont Saint-acques. Na de kanaalbrug
langs het water, een kilometer of vijftien. Het begint steeds harder te
regenen. Langs het water: de lopers. Druipend van de regen. Richting
Compostela. Het zijn er tientallen, die we passeren. “Buen Camino!
“Bonne Route”, en we zijn al weer verder. In een dorp verderop
treffen we zelfs een vrouw die met een volgepakte ezel naar Galicië
loopt. Hoef je tenminste geen zware rugzak mee te torsen. Alleen de
regen van je poncho laten glijden

De eerste dertig kilometer, fietsend langs het kanaal, begint het fors
te regenen. De eerste dertig kilometer worden we dus zeiknat.
Regenkleding blijkt niet te helpen. Eenmaal het jaagpad verlaten
hebbend, wordt het er niet beter op. Steile klim naar Auvillar in de
stromende regen. Op zich schiet het aantal kilometers wel op. Als het
na een anderhalf uur droog wordt, even een café in voor een grand
café. Om warm te worden. Daarna oogt het eigenlijk wel goed. En
breekt de zon zelfs door, zodat het constante klimmen (en dalen)
minder voelt. Maar de euforie is van niet al te lange duur.

In Flamarens eten we de lunch weg voor het kerkportaal. Het dorp
oogt verlaten. Complete rust. De bible belt van de Gers
In het gat Terraube schuilen we drioe kwartier in een bushok, want
het is weer gaan regenen. Peter valt zelfs even in slaap. Als het droog
lijkt te blijven stappen we weer op de fiets. Maar de Franse
weergoden strooien hel en verdoemenis over ons uit. De zware grijze
lucht boven de bergen verderop komt ons lachend tegemoet. En
begint van plezier constant alle douchekranen op te zetten. Natter
dan nat willen we naar een chambre d’hôte in Saint-Puy, maar die
blijkt opgeheven, althans onvindbaar. Opnieuw de fiets op. Weer
negen kilometer verder vinden we (het water staat inmiddels in de
schoenen) in Castéra-Verduzan onderdak in het eerste het beste
hotel dat we tegenkomen: Hotel des Thermes. Want het plaatsje
herbergt ook nog eens zwavelhoudende warmwaterbronnen.
De natte kleding proberen te drogen, dat is wat ons interesseert.
Maar dat blijkt lastig, want de verwarming is inmiddels op de zomer
afgesteld. Uit, dus. Maar of de duvel er mee speelt: als we eenmaal
op kamer 63 zitten, breekt de zon door. Droog. GVD!
Toch maar douchen (weer nat, dus). En daarna even sms-en en bellen
met de thuisbasis. En dan voor het aperitief (een slecht getapte
Kronenbourg) naar beneden. Om acht uur aan tafel voor het Athos-
menu, met als hoofdgerecht cassoulet met drie soorten vlees. We
verlangen al bijna terug naar de nieren van de Carmelitessen.

DAG 15: zaterdag 8 mei 2010

Route: Cahors – L’Hospitalet – Castelnau Montratier - Moissac
Aantal km.: 85,41
Weer: Grijs, regenachtig bij vertrek; zonnig en licht bewolkt vanaf 11 uur; 18 graden; weinig wind
Direct na vertrek een stevige klim van minstens zes kilometer. Omdat
ik mij fleecetrui aan heb, zweet ik al als een rund, en bij de afdaling
voel ik de kou. Cahors bereiken (slechts 15 kilometer) duurt daarom
veel langer dan gedacht, ook al omdat het wegdek nat is en je uit
moet kijken in de bochten van de afdalingen niet onderuit te gaan.
Maar even na half elf fietsen we over de brug de oude stad in. Fraaie
vergezichten van over het water.
Bij de Eglise Saint Etienne is het behoorlijk druk vanwege de
zaterdagmarkt. Peter neemt de taak op zich de tampons te scoren.
Daarna om beurten de kerk, cv.q. de kloostergang (met een wat
verweerd beeldje van Saint Jacques) in. Om elf uur begint het
‘concert du marché’ het priesterkoor. Weer eens wat anders op de
vroege zaterdagochtend.
Na de gebruikelijke lunchinkopen fietsen we over de machtige Pont
Valentré de stad uit. Nog steeds gaat het behoorlijk omhoog maar
dat zal in de loop van de middag veranderen. Niet dat het echt plat
wordt, maar het is te doen. Op het zonovergoten dorpsplein van
Castenau Montratier een verfrissing. Dan weer door. Tegen half zes
fietsen we Moissac binnen. Het zal nog een half uur duren vooraleer
we onderdak vinden.
Daarvoor weer de berg op (na eerst wat hotelletjes afgestruind te
hebben). Het wordt boven op de berg het Centre d’Accueil du
Carmel, gerund door de zusters Carmelitessen. Als we omhoog
fietsen komen we de naar boven sjokkende pelgrims al tegen,
sloffend en zeulend. Lopers. Doordouwers. Geen Italiaanse
maatpakken of Dolce en Gabbana, maar zwerfkleding, baarden en
stokken. In het centre zelf is het een aangename chaos. De
afgematte pelgrims zoeken immers een goedkoop onderkmen voor
de nacht. Gelijk afrekenen (en dat heeft wat voeten in de aarde), ook
voor het diner ’s avonds en het ontbijt ’s morgens: 60 euri bij elkaar.
De kamers kunnen niet afgesloten worden en de dekens zijn van voor
de oorlog. Maar voor de eenvoudige pelgrim (wij, dus) pure luxe.
Een gemêleerd gezelschap zal zich even na zevenen in de refter
treffen voor de gezamenlijke avondmaaltijd. Noren, Fransen, een
Nederlandse. De meesten hebben ons al gesigaleerd: die van die
fietsen, de Rolls Royces onder de fietsen zelfs.
Het eten zelf is ‘du terroir’: een heldere groetensoep, rijst met
niertjes en schorseneren, kaas en puddingbroodje toe. En wijn
vanzelfsprekend.
Om zich moed in te drinken en daardoor vervolgens een onbevlekte
zuster carmelites te scoren duiken we nog even even het nachtleven
van Moissac in. Toch blijft het bij een Leffe (ik) en een glas rode wijn
(Peter). Met de digicode kunnen we de entreedeur openen, want ook
bij de zusters carmelitessen heeft het digitale tijdperk zijn intrede
gedaan.

DAG 14: vrijdag 7 mei 2010

Route: Martel – Rocamadour – Labastide Murat – Saint Martin - Vers
Totaal km.: 76,53Weer: start bij 4 graden, mistig tot over de Dordogne, later meer open en een beetje zon (langs de Lot en de Vers), dan 16 graden
Opnieuw vertrokken onder een zware grijze lucht. Nevels stijgen op
uit de dalen. Het blijft koud ’s ochtends, amper een graad of vier.
Maar het is droog, dat wel. Na een kilometer of vijftien steken we
de Dordogne over. Traag stoomt het gladde water door de brede
rivierbedding. Dan doemt Rocamadour op. Houden nog even halt in
l’Hospitalet, voordat we de kilometers lange afdaling inzetten naar
het bekende toeristenoord dat majestueus tegen de hoge kalkliffen
ligt.

In Rocamadour begint langzaam een voorzichtige zon door te
breken, maar om warm te worden drinken we een stevige mok
koffie. Even later beklimt Peter de meer dan tweehonderd treden
van de Grand Escalier om een volgende tampon te scoren. En
passant neemt hij ook nog even de Zwarte Madnna mee. Ik houd de
wacht bij de fietsen en raak aan de praat met een stel oudere
Fransen die zelfs Venlo kennen, omdat hun dochter in Düsseldorf
woont. Met respect bekijken ze onze fietsen, want zelf ook verwoed
fietser. Zelfs in Düseldorf staan hun oude karretjes klaar, zodat ze ze
niet elke keer mee hoeven te slepen.
Voordat we Rocamadour weer uitrijden (met een stevige klim
terug, natuurlijk) fourageren we: sandwiches en krentenbroodjes,
Fanta. Voor de lunch onderweg.
Na Rocamadour krijgen we drie stevige klimmen voor de kiezen.
Het zweet loopt opnieuw tappelings van mijn kop af. Het begint ook
warmer te worden. De temperatuur zal in de loop van de dag
oplopen tot een graad of zestien, maar zodra de zon weg is is het
fris. Zeker als je in het zweet de afdaling inzet, dan is het ijselijk
koud. In het begin van de ochtend houd ik daarom mijn
Windstopper handschoenen aan.

Het landschap is inmiddels drastisch veranderd. Noten, kastanjes,
weilanden, bruinbonte koeien, schapen. De kalkrotsen van de
Causses du Lot volgen later. Machtig steile rotswanden. In Labastide
Murat strijken we neer voor een verfrissing; en ik eet er mijn
krentenbroodjes op. Gelukkig is er vanaf dat punt een makkie: dalen
tot Vers, een kilometer of 15 van Cahors. Je rijdt langs het heldere
water van de Vers, soms in de schaduw, soms in de zon. In een fris
groen landschap tegen de grijze kliffen. Helder stromend water.
Uiteindelijk arriveren we in Vers, aan de gelijknamige zijrivier van de
Lot. Een pittoresk dorpje. Vinden na wat zoeken onderdak in Hotel La
Truite Dorée, aan het water. Een kamer voor 40 euri, aanvankelijk in
het oude gebouw aan de overkant dat in de steigers staat vanwege
renovatie. Maar de baliejuf kan het niet over haar hart verkrijgen en
biedt ons tegen dezelfde prijs een aanzienlijk beter kamer in het
hoofdgebouw.

Als aperitief de inmiddels traditionele Leffe Blonde (pression). We
zitten er nauwelijks van te genieten, als Barry (van orige Engels) en
Louisa (Amerikaans) aanschuiven. Ook routiers, en in 2001 al eens de
camino gelopen. Reizen nu met een tentje een maand door Frankrijk.
Barry is schrijver (meditatieve novels; verbleef een tijd in Katmandu).
Wonen in Mexico, en hebben hun huis in Californië verhuurd. We
drinken er een Leffe mee, en help Louisa met het vinden van een
onderdak voor morgen (want ze weet niet goed hoe ze har Franse
telefoonkaart moet gebruiken). Een fraai stel, dat ogenschijnlijk
ongecompliceerd over de aardkloot reist. Met Barry een korte
discussie over Jack Kerouacs ‘On the Road’.
’s Avonds in het restaurant opnieuw CANARD (voor de derde keer
tijdens deze trip), vooraf gegaan door foie gras, ook een gerecht van
de streek. Na nog wat sms-verkeer met Gemma en broer Harrie gaat
de stekker eruit voor vandaag. Door het raam heen hoor ik het
ruisende geluid van de Vers, een slaapmiddel dat in ieder geval niet
chemisch is, en ook nog werkt.
Morgen gaan we onze derde week in. De afgelegde afstand bedraagt
inmiddels 1352 kilometer.

Brive-la-Gaillarde is een behoorlijke stad aan de Corrèze. Het is weliswaar nog zwaar bewolkt, mar het oogt allemaal wat lichter. Naar het centrum. In de ‘kathedraal’ van de stad, de Collegiale St. Martin, is vooralsnog geen tampon te scoren, want de pastoor is voor een handvol gelovigen de mis aan het doen. Geduld.

Peter gaat ven later nog eens terug en kan weliswaar nog geen tampon scoren, maar wordt wel uitgenodigd voor de maaltijd des heren. Hij ontvangt derhalve de heilige hostie uit handen van de curé zelf. Een handige zet, want na afloop van de mis kan hij als het verloren schaap meelopen naar de pastorie, waar de begeerde stempels uiteindelijk in de credencial worden geplaatst.

Nog voordat we de stad uit fietsen eten we nog wat in een klein restaurantje van een van de vele smalle straatjes in het centrum. Voor 7,50 een dagmenu: vier stevige en smakelijke eendenbouten met gebakken ongeschilde aardappelen en haricots.
Eenmaal Brive-la-Gaillarde uit krijgen we het onmiddellijk zwaar. Een klim van zes kilometer, met stijgingspercentages tussen de 6 en 10 procent. Tot Cosnac. Het zweet loopt tappelings langs mijn slapen. Ik zweet als een rund, ook omdat ik vier kledingstukken over elkaar heen heb getrokken vanwege de kou. Het is nog steeds niet helemaal droog, zodat opnieuw de hoezen over de fietstassen moeten.

Na Cosnac volgen er opnieuw stevige klimpartijen. En zijn er ook weer de lange afdalingen om op adem te komen. Bij Turenne ven twijfel, maar een loslopende oude autochtoon waarschuwt ons om de weg omhoog naar Turenne te doen: “Veel te zwaar; gekkenwerk”. Het bord langs de weg dat caravans en campers verbiedt naar boven te rijden overtuigt ons. Dan maar via Turrenne-Gare. Niet dat het plat is, verre van, maar het is te doen.

Tot Hôpital-St.-Jean - waar een hooggelegen verzorgingsplaats voor

pelgrims is gevestigd, genoemd naar de Hospitaliers de St. Jean-de-

Jérusalem - opnieuw een lange klim. Vandaar bellen we voor

een onderkomen: een gîte in Martel, 12 kilometer verder. Het laat

zich aanvankelijk goed aanzien: een afdaling van zeven kilometer.

Maar je weet dat je dan de straf kunt verwachten. Eenmaal het

bruggetje over de rivier gepasseerd gaat het weer kilometers lang

omhoog. Tot Martel, dus.

Martel, genoemd naar Karel Martel, die het liet bouwen na zijn

overwinning op de Moren in 732, staat bekend om zijn zeven torens.

Ligt in de Quercy, Dordogne.

Maar wij zijn allereerst op zoek naar onze gîte. Die blijkt steeds

verder terug te wijken, ondanks de borden die aangeven dat het 500,

200 en dan weer 600 meter verder is. De mevrouw heeft aan de

telefoon gezegd dat we maar vast het erf op moeten rijden, omdat ze

nog even weg is. Maar die mevrouw kan ons nog meer vertellen,

want de smalle holle weg loopt alleen maar verder omhoog. Stop.

Bellen naar het hotel dat we beneden in het dorp gezien hebben, het

Hotel des 7 Tours. Er is nog plek. Voor 50 euri. Het besluit is snel

genomen. Tijdens de afdaling rijden we tegen te naar boven rijdende

auto van de gîte-mevrouw op, met aan het stuur de gîte-meneer. We

geven te kennen beneden in het dorp te gaan logeren. Aanvullende

privileges worden op de motorkap gelegd. Logies inclusief ontbijt, en

gratis vervoer naar het restaurant beneden. Voor 62 euri per nacht.

We zijn niet te overtuigen.

Hotel des 7 Tours ziet er prima uit. Douche. Bellen met Gemma. En

dan een promenade door het dorp. Romantisch. Fotogeniek. Maar

nog zonder hordes toeristen.

Na afloop eten in het restaurant, na eerst een aftrap met de

inmiddels gebruikelijke Leffe Blonde. Omdat we in Brive al de canard

hebben weggewerkt wordt het nu agneau met pruimen.

GEWOON NOG WAT PLAATJES

2010-05-05T09:20:00.000-07:00

ONDERGRONDS IN LA SOUTERRAINE

2010-05-05T08:56:00.000-07:00

DAG 12 WOENSDAG 5 MEI 2010

Route: geen

Weer: regen, natte sneeuw, temperatuur 4 graden

Regendag: ondergronds in La Souterraine

Omdat het blijft regenen, en het bovendien venijnig koud is, nemen we al voor acht uur het besluit gewoon in La Souterraine te blijven. De tv meldt 30 centimeter sneeuw in gebieden vlak boven de Franse Pyreneeën. Aan de Côte d’Azur bij Juan les Pins vloedgolven. En in het hele land (behalve het noordwesten) temperaturen die ’s middags amper boven de 10 graden uitstijgen. Is er een beter alibi om voor een dag ondergronds te gaan in La Souterraine.

Na het ontbijt bezoeken we de praktisch naast het hotel gelegen Eglise Saint Jacques; gewoon onder de oude Porte Saint Jean door en je loopt er naar binnen. Sober interieur. Maar om een tampon te scoren moet ik naar de bar tegenover de kerk. De barkeeper belt nar Max, de plaatselijke historicus die even later komt opdraven met zijn fraaie stempel. En me ook nog eens een stapel fotokopieën geeft over de historie van het stadje.

Reden voor mij om wat langer aan de bar te blijven hangen. Peter is terug naar het hotel voor een sanitaire stop. Raak aan de praat met enkele autochtonen, los en passant het Belgische vraagstuk op (Wallonië naar Frankrijk, Vlaanderen naar Nederland) en praat ze bij over de vermeende godsdienstoorlog die in Nederland zou woeden tussen katholieken en protestanten: geen strijd meer; en dus ook geen religieuze bloedbaden.

In een telefooncel in het station bel ik met de kaart even naar mijn moeder. Die ook al in paniek (“onze Ger die onder barre omstandigheden door Frankrijk fietst” en “gekkenwerk, dat hij toch uit kijkt”) naar Gemma gebeld heeft deze ochtend. Maar ook die heeft al aangegeven dat er vandaag niet verder gefietst wordt. Immers: koud en nat. De heren liggen lekker de hele dag op een warm hotelbed uit te dampen. Glaasje wijn erbij. De tv aan. Kortom: “dolce far niente”! En buiten woedt de verlengde winter.

Het blijft maar regenen. Toch even naar buiten om een hap naar binnen te werken. Vlak naast het hotel is er een druk beklant klein restaurantje. Dagmenu voor 11,50 euri, met alles erop en eraan: salade, gigot, kaasplateau, dessert, koffie. Vooroorlogse (Franse) prijzen. En de bediening is ook nog eens vriendelijk.

Na 1058 kilometer trappen: vanuit een regenachtig La Souterraine in hotel La Porte de Saint Jean

2010-05-04T13:49:00.000-07:00

DAG 11: DINSDAG 4 MEI 2010

Route: La Chatre – Neuvy – Cluis – Orsennes – Crozant – La Souterraine
Totaal Km. 95,07
Weer: Bitter koud, harde wind, 5 graden, einde dag: regen
Een loodgrijze lucht. Zwaar van de regen. Pas als we 90 kilometer op de teller hebben staan vandaag zal die regen gaan vallen. We zitten dan al vijf kilometer van La Souterraine, aan de voet van het Massf Central. Het hotel heb ik al via het Office de Tourisme in Crozant gereserveerd, Hotel La Porte de Saint Jean, vlak naast de kerk in La Souterraine. Zo hoort het bij pelgrims.

Mar eerst terug naar het begin van de dag. Een ontbijt is er niet te krijgen in het Village de Vacances in Chateaumeillant. Bij de plaatselijke bakker kopen we wat croisants en pains au chocolat. De koffie drinken we er bij in La Chatre, in de cafetaria van de supermarche van Super U. Daar moeten we dan eerst nog wel 15 kilometer voor op de pedalen. In de supermarkt zelf fourageren we verder. Voor onderweg.

Het fietsen is geen pretje vandaag. IJzig koud is het. En er staat een harde wind. Genieten van het golvende Franse binnenland is er dan ook niet echt bij. Alleen de honden rennen zich keffend een ongeluk langs het gaas van de omheining als we passeren. De koeien geven geen krimp en kijken hoogstens met hun lodderogen naar die gekken die in deze bijna Siberische omstandigheden hun christelijke plichten vervullen. Voordat we La Chatre uit rijden scoren we onze volgende tampon in de mairie. De volgende krijgen we in Neuvy. Peter struint de hele kerk af op zoek naar de pastoor of de pastoorsmeid. Mar die liggen ongetwijfeld samen een middagdutje te doen. Ik doe een laatste poging in een souvenirwinkel annex. De dikke dochter van de eigenaar weet een fraaie stempel in onze credencial te zetten. De dagomzet is weer prima, dus.

Het is een aaneenschakeling van kilometers lange klimmen en afdalingen vandaag. Gelukkig hebben we meestal de snijdende wind schuin van achter. Je moet er niet aan denken die ook nog eens recht in je snuit te voelen. Maar al met al raak je aardig verkleumd. Lunchen doen we zelfs een keer in een beschermende nis van een dichte haag. In Cluis houden we halt voor een grand cafe. Deze keer prima koffie, heet en goed van smaak. Maar de opwarming wordt weer snel teniet gedaan op het moment dat je weer je zadel bestijgt. De wind blaast nog harder en in de pakken nog grijzere wolken zich samen.

Crozant is een toeristische plek met bijna Gorges du Verdon-achtige allures. Het Hotel des Dunes aan het water dat tegen de steile rotswanden klotst, blijkt opgeheven. In een van de achtergebleven kajaks bivakkeren, is ook niet echt een optie. Verderop is er ook nog een refuge. Maar de enige bewoner, een grijze baard die zojuist wat onbestemds bij de bakker gehaald heeft, kan ons niet overtuigen deze nacht gebruik te maken van de blauwe plastic matrassen op de betonvloer. Gelukkig is even verder het plaatselijke Office de Tourisme nog in vol bedrijf. Madame achter de balie belt naar La Souterraine en reserveert voor ons een kamer. Nog 25 kilometer fietsen. Om vijf over zes zijn we er. Licht beregend. De fietsen worden in het houthok naast de garage gestald. En wij zeulen onze spullen naar twee hoog. Want een lift is er niet.

Even in het ligbad om de knoken weer op kamertemperatuur te brengen. Buiten is het inmiddels harder gaan regenen. Het zeikt. En dan aan tafel. In het druk beklante restaurant van Hotel La Porte de Saint Jean. Een eenvoudig doch voedzaam maal.

En er is WIFI in het hotel. Ik krijg de toegangscode en ga om half tien aan de slag. De laatste stand van zaken. Als het morgen blijft regenen, blijven we gewoon op deze plek. Een dag welverdiende rust. Maar dat mag dan ook wel na 1058 kilometer fietsen. In 11 dagen tijd. Krasse knarren.

DAG 10: MAANDAG 3 MEI 2010

Route: Nevers – Apremont – Sanscoins – Charenton – Saint-Amand Montrond – Chateaumeillant
Totaal Km.: 114,73
Weer: zwaar bewolkt, koud, vochtig, 5 – 12 graden

Om zeven uur weer als gewoonlijk het nest uit. Zware regenwolken hangen over Nevers deze ochtend. Onheil. Maar de regen zal uitblijven vandaag. Wel is het vreselijk koud en vochtig. Gen weer voor een reumalijder die moet fietsen. De meteo op de tv van Hotel de Cleves laat weinig goeds zien voor de komende dagen: zwaar bewolkt weer en regen over het hele middenstuk van Frankrijk, tot aan de Pyreneeen. Pas vanaf vrijdag zal het beter worden. GVD!, daar fiets je dan voor door het zogenaamd zonnige Frankrijk.

Voordat we Nevers verlaten kost het nog enige moeite om een stempel te scoren voor onze credencial. In de kathedraal tref ik uiteindelijk een bejaard wijfje dat van sleutels en stempels weet. De houten kisten met ansichtkaarten en medailles zijn met hangsloten dicht gemaakt. Pas in de derde kist, in de derde lade treft ze in een papieren zak de stempel en het stempelkussen. Tampon! Zoals altijd kost het enige moeite de stad uit te geraken en de juiste richting te vinden. Een snerpend koude wind blaast je recht in je snuit als de eerste open helling zich aandient.

Voor het overgrote gedeelte is het vandaag relatief vlak. De Berry. Om een uur of twaalf drinken we een warme kop koffie, en eten een stevige pizza in Sancoins, ook weer zo’n godverlaten dorp. Zoals we er elke dag wel een stuk of tien passeren. Je zou er niet dood gevonden willen worden.

De blonde barkeepster blijkt wat Nederlands te spreken. Tankuwel. Vooral vanwege de Hollandse chauffeurs die hier bloemen naar toe rijden. En ook nog wel eens kikkers meenemen. Haar dochter mag meehelpen om de omzet te verhogen, en doet eveneens har best zo vriendelijk mogelijk over te komen.

Met nieuwe energie de fiets weer op. De dreigende luchten blijven. Ik doe mij AGU-jas aan over mijn fleecetrui om het op de fiets in ieder geval nog een beetje warm te hebben. Tijdens de afdalingen is het alsof de ijzige wind langs je ruggengraat blaast.

Alleen de laatste 25 kilometer levert weer lange hellingen en dus gelukkig ook weer lange afdalingen. Maar dan ruik je de stal. Gelukkig heb ik een kilometer of twintig van tevoren gebeld met twee hotels in Chateaumeillant, maar het eerste nummer blijkt niet te kloppen, en het tweede hotel (Hotel du Nord) is opgeheven. De huidige bewoner (misschien de oude hoteleigenaar?) kan me wel de telefoonnummers geven van het Office de Tourisme en een camping. Die laatste bel ik. Kassa! Vanaf 1 mei geopend, kunnen we er een kamer krijgen in het aanpalende complex van het Village de Vacances. Stapelbedden, prima wc’s en douches. En: warm! Want de aardige mevrouw zet alle radiatoren wagenwijd open. De Franse Saints de Glace zijn al net zo venijnig koud als de Hollandse IJsheiligen.

De Camping Municipal L’Etang Merlin is gelegen aan een groot (uitgegraven) water, en ligt even buiten het langgerekte dorp Chateaumeillant. Het is er erg proper. De kamer sober, maar prima. Onze van het zweet doordrenkte kleren drogen snel op de elektrische radiatoren. Peter doet zelfs nog even een echt wasje.

De campingmevrouw heeft al naar het meest nabij gelegen restaurant gebeld dat er twee bejaarde Hollandse heren zullen komen eten. Acht uur is de afspraak. Op de fiets er naar toe. Opnieuw de kou in. Tegen het vriespunt, zo voelt het aan.

In het restaurant zit (hoe kan het anders) een ouder Nederlands echtpaar te eten. Aan de bar de drie vaste jongens uit het dorp. Ongehuwd, en de avond is nog lang.

Het dagmenu levert een eenvoudige koude schotel (vlees, augurken, gesneden potwortelen en potselderij), daarna friet met een Amerikaanse lap vlees. Kaas en Salambo (een met vanillepudding gevuld deeggerecht) toe. Kronenbourg vooraf. Een karaf rood tijdens. Schade na afloop: 45 euri.

Zodra we om kwart over negen de deur uit zijn, gaan de luiken dicht. De vaste jongens zijn dan ook al vertrokken. Ook voor de cafebaas is er nog wat van de avond over. Voetbal. Het journaal. Of gewoon een natuurfilm met Thaise of Oostenrijkse dames zonder ondergoed.

Snel terug naar de camping. Het is al donker. Zonder zeem in de broek laat de uitgedijde blaar zich weer stevig voelen op het harde zadel. Maar de warme kachel in ons ‘appartement’ lonkt ons als een aanbiddelijke Sirene aan. Fietsers naar Compostela zijn met alles tevreden.

DAG 9: zondag 2 mei 2010

Route: Vezelay – Nevers

Totaal km: 98,44

Weer: Zwaar bewolkt en later veel zon; koud in begin; 2 x regenbui; 18 graden

Vertrek om 8.45 vanuit Vezelay. Tot St.-Pere alleen maar omlaag, maar op deze dag zullen we meer dan gemiddeld stijgen, en hoogteverschil van 750 meter totaal. Het landschap wordt meer bebost, maar het graan en het koolzaad blijven de kleur bepalen. Terwijl in Wallonie het graan slechts een decimeter boven de grond uitstak is het hier al op plekken een halve meter hoog, en is er graanvorming.

Tot twee keer toe een korte regenbui. Ik slaag er niet in om op tijd de poncho aan te trekken en de hoezen over de fietstassen te trekken. Nat dus. Na de eerste bui schuilen we in het kerkportaal van Saint-Severien. We werken er ook onze lunch naar binnen. De cure laat zich niet zien, ook niet voor de zondagsviering.

Een uur later fietsen we onze Brabantse lopers uit Dongen voorbij; Jan Willem van Heteren en zijn maat Twan; er heeft zich inmiddels een Duitse wandelaar bij hen aangesloten. We maken een groepsfoto tussen de uitgestrekte velden. Adieu! Want als alles goed gaat zullen we hen niet meer tegenkomen op onze weg.

Ondanks de korte regenbuien is het in de middaguren vooral zonnig. Gewoon berg op, en berg af. Lange hellingen en dus ook lange afdalingen. Om weer op adem te komen. Er is nauwelijks verkeer op de weg (maar we rijden dan ook allen maar over binnenwegen). Opvallend ‘veel’ Nederlanders (de enige buitenlanders die zich hier laten zien), maar de voorjaarsvakantie is uitgebroken. Vandaar.

Tegen zes uur arrivee in Nevers. De kathedraal is weliswaar open, maar er is geen stempel te scoren. Zowel Peter als ik lopem de hele kerk rond. Niemand te zien, afgezien van een verdwaalde toerist. De bakken met semireligieuze artikelen en ansichtkaarten zijn hermetisch afgesloten. Morgenvroeg maar opnieuw een poging.

In een nabij gelegen kapel ligt Bernadette Soubirous (inderdaad: Lourdes) gebalsemd opgebaard. Een paar jaar geleden heb ik haar daar opgezocht: als Sneeuwwitje opgebaard in een glazen kist. Ik laat het deze keer maar voor wat het is.

De kathedraal baadt op het moment dat wij er arriveren, in het zonlicht. Maar donkere wolken pakken zich samen. Snel op zoek naar een hotel. Het hotel waar een zwarte surveillant in het Office de Tourisme ons verwees, blijkt complet. Het wordt uiteindelijk Hotel de Cleves, een eenvoudig twee sterren hotel. We kunnen de fietsen door de voordeur naar binnen rijden. Ze worden gestald in een schuurtje op de binnenplaats.

Eten niet ver van het hotel. Een eenvoudige, doch voedzame maaltijd. Peter een rudimentaire, zo niet fantasieloze salade vooraf (maar wel veel). Ik een minstens zo rudimentaire, en even groot bord overwoekerd met schijven tomaat onder een laffe dressing. Daarna een – volgens de kaart zo genoemde – pizza met zeevruchten ( vooral kleine mosselbeesten) en ik een wel smakelijke spaghetti a la chitarra. Daarna vroeg op stok. Uiteraard na het bijwerken van het journaal. En de fietsdata.

DAG 8: 1 mei 2010; zaterdag
Route: geen
Locatie: Vezelay; rustdag

Uitgeslapen tot kwart over acht. Douchen, scheren. En nu op zoek naar een ontbijt, want dat levert Sint Franciscus niet. De bakker en de kruidenier zijn open ondanks de nationale feestdag. Vanuit alle hoeken duiken de muguet-verkopers op, de nationale traditie op deze eerste mei. De prijzen voor het simpele lelietje-van-dalen varieren van 1 tot 5 euro per stuk. Ik sla elk aanbod af. Bij de boulanger wordt het een pain, en bij de kruidenier ham uit Bayonne en wat frisdrank.

De keuken van de Fraternite levert de rest: bestek, borden, koffie, jam, boter etc. Dus: aan tafel voor een uitgebreid ontbijt. Ruimen de zooi op en wassen af. Propere Hollanders.

Ik fabriceer een waslijn aan de buitenzijde van het raam. Daar hang ik het gisteravond nog gewassen spul (shirts, sokken) aan op. Het zal niet snel drogen vandaag, wat het is grijs en er staat geen wind, in tegenstelling tot gisteren toen het stevig waaide.
Na lange tijd sta je dan ineens weer onder het imposante gewelf van de romaanse basiliek van Vezelay, de Madeleine. Lopen eromheen. Ontdek weer de lage omheinende muur, waarop Jo en ik destijds de middagen doorbrachten in de zon of in de schaduw. Lezend in de Maupassant of andere stichtelijke lectuur. Het uitzicht over en van de wijdse dalen van de Morvan is er nog steeds, hoe zou het anders zijn? Want het lijkt wel alsof in Vezelay de tijd heeft stilgestaan.

Daarna verder het dorp in. Voor een stevige koffie, hoewel Peter al aan zijn eerste chardonnay van de dag toe is. De toeristen klimmen de helling op tot aan de Madeleine, maar het zijn er minder dan ik verwachtte. We zien het allemaal voorbij komen vanuit onze terrasfauteuil. Raken nog even aan de praat met een wandelend Hollands echtpaar. Santiago al een keer gehaald, maar nu vanaf de camping de regio afwerkend.

Het wordt wel wat lichter, maar de zon slaagt er niet in door de wolken heen te breken. De temperatuur is desondanks aangenaam.

Halverwege de middag nestel ik me met L’Oeuvre au Noir van Marguerite Yourcenar in het park achter de Madeleine. In het eerste deel (La Vie Errante = Het zwervend bestaan) maak je kennis met de hoofdfiguur Zeno, middeleeuws alchimist, die zegt op weg te zijn naar Santiago. Het zal het nooit bereiken.

Peter, achtergebleven in het franciscaner ‘hotel’ blijkt bij terugkomst niet thuis. Ik maak van de gelegenheid gebruik om een telefoonkaart te kopen en met Gemma en Lucien te bellen. Alles in orde op de thuisbasis. Ze hebben zelfs op het land gewerkt en er gaas bij de peulen geplaatst. Net als ik de telefooncel uitkom (naast ons ‘hotel’) loop ik Peter tegen het lijf. We besluiten onmiddellijk op een terras neer te duiken en er een stevige blonde Leffe te drinken.

’s Avonds weer gedineerd in de Auberge de la Coquille, een menu van 13,80 euri, met als piece de resistance Boeuf Bourguignon. Ook nu weer zitten naast ons mensen die ooit naar Santiago gelopen zijn. Doorvragend blijkt dit Engels echtpaar alleen de laatste 100 kilometer van de camino te voet te hebben afgelegd.

Om half tien retour op de basis. Maar binnenkomen blijkt lastiger dan gedacht, want de tent blijkt al gesloten, en ik heb vergeten de sleutel van de zijdeur mee te nemen. Aan de bel hangen helpt niet. Maar de redding is nabij. Ik geef Peter een opkontje, zodat hij met de kamersleutel tegen het raam kan tikken. In de verlichte ruimte daarachter blijken de twee Duitse dames rond te struinen die we ’s morgens ook al aan het ontbijt in de keuken troffen. Alweer gered. Ik hou van ongetrouwde Duitse pelgrimvrouwen. Ze laten je binnen als je dakloos lijkt te raken.

Alvast wat inpakken, want morgenvroeg gaan we weer in het zadel.

DAG 7
Route: Montigny les Monts – Ligny-le-Chatel – Auxerre – Mailly-le-Chateau – Vezelay; vanaf Auxerre tot Chatel Censoir over het jaagpad langs de Yonne
Totaal km: 14,69
Weer: zwaar bewolkt, 16 graden, soms stevige wind tegen

Vertrek vanuit Montigny les Monts na een persoonlijk door Madame Poli geprepareerd ontbijt: vers stokbrood, eigengemaakte vijgen- en pomplemousse jam en een eigen fabricaat jus de pommes. Ondertussen ratelt ze maar door. Waarschijnlijk zijn we de enigen die ze te spreken krijgt vandaag; haar vent is al vroeg vertrokken voor zijn werk (manager in een fabriek voor plastic bouwmaterialen) en zal pas om een uur of acht terugkeren voor het diner. Monsieur Poli is van Corsicaanse igine, en daar wordt de naam Poli met respect behandeld; zelf is Madame uit het noorden van Frankrijk afkomstig, uit le Pays des Chtis. Ze hebben elkaar ontmoet in Lyon (studietijd), heeft daar haar baan als PR-agent verloren, waarop haar vent voor haar een redelijk luxe chambre d’hote heeft laten inrichten in de streek waar hij uiteindelijk kwam te werken. Ja, en daar zit je dan, van God en iedereen verlaten, in een dorp van niks. Dan zijn twee grijze, bejaarde heren een aangename onderbreking van de stilte van de lange dag.

Ze verdwijnt even om de hond, de katten en de vogels te voeren. Deze laatste dieren komen spontaan uit de lucht vallen, de andere, van meer huiselijke aard, lopen of liggen de hele dag op het erf.

De ezel (fiets) wordt weer beladen, en om een uur of negen fietsen we weg, nagewuifd door Madame Poli. Het is zwaar bewolkt en nog behoorlijk fris, maar bij de eerste klim (die niet lang op zich laat wachten) draaien de zweetklieren alweer op volle toeren.

Het binnenland. Klimmen en dalen. Nog steeds koolzaad en wassend graan, pas later op de dag de eerste wijnstokken. Vanaf Ligny-le-Chatel is er de Chablis. Caves. We zijn dan aangekomen in de Bourgogne. Maar voordat het zover is is het zwoegen. Een stevige klim naar Lignorelles. Schitterend uitzicht op de top, want vandaar zien we Auxerre al in de verte liggen.

Rijden het centrum in, tot aan het water van de Yonne. Daar de loopbrug over. Een stempel voor de credencial scoren we in de Cathedrale Saint-Etienne. In de kerk zelf fraaie gebrandschilderde armen achter het koor met o.a. in veel taferelen het levensverhaal van Sint Jacob. Vanaf hier zullen we hem vaker gaan ontmoeten. Na een orangina op een terras aan de rand van het centrum: verder. Want het doel voor vandaag is Vezelay.
Vanaf Auxerre voert een jaagpad langs de Yonne. Aanvankelijk bestaande uit gravel, maar al snel gaat het over in een veel beter berijdbaar asfalt. Er staat weliswaar een stevige wind (pal op kop), maar het is vlak. Behalve bij de tientallen kleine sluizen, waar je even de hoogte in moet om eroverheen te hoppen. Rustiek. Een enkele platte boot die het strakgetrokken water klieft. Vogelgeluiden. Een enkele wandelaar. En skaters. Allengs worden de wanden rotsachtig. Aan het einde van de middag breekt heel even de zon door om vervolgens weer snel te verdwijnen. Zelfs enkele druppels vallen er.

Na vele tientallen kilometer gefietst te hebben over het chemin de halage verlaten we het ‘platte’ bij Chatel-Censoir. Dat betekent weer klimmen en dalen. En we hebben al 85 kilometer in de benen. Maar het doel blijft Vezelay.

Het venijn zit in de staart: voor Vezelay twee beklimmingen: een van 7% van bijna 3 kilometer, en bij binnenkomst een bottenbreker van 11% in Vezelay van nog eens een kilometer. Het laatste stuk stap ik af. Dan maar lopend naar de kathedraal. De dagteller staat op 114,69 kilometer. De totaalstand op 750,32 kilometer. Niet gek voor zeven dagen trappen.

Peter staat al op me te wachten. Half zeven en van de gastvrije zusters Carmelitessen geen spoor. We staan wel voor een wat sjofel gebouw van de Fraternite Franciscaine, vlak tegenover het huis waar vroeger een Pax Christi centrum gevestigd was. En waar Jo en ik twee weken lang verbleven; 1970 moet dat geweest zijn. In een eigen kamer die we vernoemd hadden naar Kees Nas, een frietboer uit Nijmegen. Maar voor de Franse boetelingen voorgesteld als een katholieke martelaar uit de tijd van Bonifatius.

Er staan wat pelgrims voor de ingang die zich afvragen of we hier wel onderdak zullen vinden, want we hebben immers niet gereserveerd. De dienstdoende franciscaan blijkt de Barmhartige Samaritaan. Het huis is ‘complet’, maar hij voelt zich in zijn christelijk kruis getast omdat er twee gasten die voor vier dagen gereserveerd hadden, hem uiterlijk kwart over zes gebeld zouden hebben. En dat is niet gebeurd. Het is nu half zeven. En de kamer komt vrij. Voor ons. De goddelijke voorzienigheid blijkt ook vandaag zijn werk te doen.

Het franciscaner huis is minder dan sober te noemen, maar doet desondanks 32 euri per kamer per nacht. We reserveren voor twee nachten: morgen rust- en wasdag. De bedelpater gaat ons voor de krakende houten wenteltrap op naar boven. De kamer is witgekalkt, kale wanden en met een hoog plafond. Aan de wanden: niks. Tweepersoonsbed, twee houten stoelen, een houten kast en een houten tafeltje. Douches en toiletten zijn gemeenschappelijk, om de hoek op de gang. Dit alleen moet al een volle aflaat opleveren. Maar eerst een warme douche. Als aperitief loop ik daar tegen de wellustig verende bumpers op van een jonge vrouwelijke pelgrim. Een aangename binnenkomer. Sint Franciscus zij geprezen. De vermoeidheid van de dag proberen weg te spoelen. Maar dat lukt niet echt. De benen wegen zwaar, de spieren lijken strakgetrokken en de slaap kondigt zich al aan.

Eenmaal de poort uit, op zoek naar een eenvoudige warme maaltijd, staat de Madeleine rechts naast de Fraternite Franciscaine nog in het laatste volle zonlicht van de dag. Een foto waard. We eten ’s avonds in Auberge de la Coquille, een honderdtal meters naar beneden; een dagmenu voor een euro of vijftien. Als aperitief een Belgische Leffe. Naast ons zitten twee pelgrims uit het Brabantse Dongen. Lopers. Drie maanden zullen ze onderweg zijn naar Compostela.

Behangen met allerlei medailles, tot en met een mini Boeddha, zullen ze het rooien, deze Jan-Willem en zijn maat. We nemen afscheid, want hun maaltijd zit er op, en die van ons is net begonnen. Morgen zullen al vroeg weer op pad zijn; met een daggemiddelde van dertig kilometer.

Om een uur of half elf het nest in. Een klein tweepersoons bed. Dekens genoeg in de kast, maar voor het eerst halen we toch onze lakenzak maar tevoorschijn. Op de gang hoor ik nog het laatste lawaai van een compleet gezin met kleine kinderen dat hier ook onderdak heeft gevonden. Maar ook dat geluid sterft snel weg in de donkere nacht.

635,65 kilometer in zes dagen: ik lijk Eddie Merkx wel

2010-04-29T13:12:00.000-07:00

opmerking vooraf: wat slordigheden bij het inbrengen vqn de tekst: de volgorde klopt niet helemaal, maar het is wel in chronologie te lezen, dus: 2è april tot en met 29 april in dewe aflevering. En nu het nest in. Groeten uit Frankrijk.

DAG 4: 27 april 2010

Route: Nouzonville - Charleville – Sedan – Mouzon – Stenay – Dun-sur-Meuse – Romagne – Varennes en Argonne
Totaal km: 106,15
Weer: zonnig, 24 graden, bijna geen wind
Uitgebreid en hartelijk ontbijt met de andere gasten. Nog nevelig als we vertrekken. De Maas glad als een spiegel. Golvend landschap. Koolzaadvelden.

Het fietst relaxt de eerste 20 km. Maar dan de onvermijdelijke hellingen, zelfs een van 11 procent. Het gaat de hele dag op en neer. In Stenay sla ik wat appelflappen en een chocoladebroodje in, voor de lunch. In Dun-sur-Meuse even tijd voor een terras en een cola.

Veel monumenten ter nagedachtenis aan de Grande Guerre. Verdun. In Romagne bezoeken we zowel een (sober) Duits oorlogskerkhof als een fraai onderhouden Amerikaans oorlogskerkhof, een soort Margraten.

Dan worden de dorpen boerser. En armer. En het stinkt er naar mest die ook overal op straat ligt. Ik slik een strontvlieg af. Een verstikkende amuse-gueule. Tenslotte arriveren we in Varennes, het beroemde dorp waar Louis XIV destijds op zijn vlucht werd staande gehouden. Voorafgaand aan zijn onthoofding. We slapen in het sjofele hotel Du Grand Monarque (sans etoiles) Een berg harige hond verwelkomt ons. vlak tegenover de beroemde kerk. De fietsen worden gestald in de ruimte naast het restaurant (of wat daar voor doorgaat). De slordige barkeeper is ook de hoteleigenaar, en hij verklaard ons voor gek dat we naar Compostela fietsen. Heel anders dan het echtpaar dat ons op de foto zette bij het Amerikaans kerkhof. We hadden bij hen kunnen overnachten in Dun-sur-Meuse.
Om half acht diner, keurig gedekte tafels. Pelgrims zijn hongerig. De porties dus groot. Vooraf een homp pate en een grote quiche; daarna een bord frites en een driemansportie biefstuk; vervolgens een blok te koude camembert, en tenslotte de eeuwige flan met slagroom en aardbeiensaus.

Als aperitief een avondwandeling door het dorp met zijn Tour de l’Horloge met een plaquette waarop uitvoerig staat vermeld wanneer Louis XIV en zijn gezin hier zijn opgepakt (1791). De Mairie, en het onvermijdelijke protserige oorlogsgedenkteken 1914-1918 geschonken door de staat Pennsylvania.
Om tien uur met de kippen op stok. Ik voel de belasting van mijn spieren in de bovenbenen. Klimmen naar onze alkoof op de tweede verdieping kost behoorlijk wat moeite.

DG 5: 28 APRIL 2010

Route: Varennes – L’Epine – Chalons-en-Champagne – Sommesous – Mailly-le-Camp
Totaal km.: 115,75
Weer: Warm, zonnig, onbewolkt, 26 graden, weinig wind

We vertrekken 9,15 uur uit Varennes, nadat we eerst nog een fotoshoot gedaan hebben in het dorp. Tevens meld ik me in de mairie om twee stempels te scoren. We zijn de erste pegrims die zich hier dit jaar melden.

Na Varennes krijg ik het gelijk stevig voor de kiezen: een helling waar geen einde aan lijkt te komen. En de zon brandt al stevig. Het landschap wordt allengs desolater en wijdser: groen vanwege het opkomende graan, en geel door de uitgestrekte koolzaadvelden. Ik de loop van de dag wordt de bodem wit, kalkachtig. We naderen de Champagnestreek.
Nauwelijks eten te koop in de gehuchten die we passeren. Een probleem. Maar uiteindelijk lukt het. Dan weer het verstand op nul een doorploeteren. Doormalen in een regelmatig tempo. Tellen. Een, twee, drie, vier. Een, twee, drie, vier. Een passerende vrachtauto blaast mijn pet van mijn kop. Lage versnelling bergop. Flink de vaart erin tijdens de afdalingen. Zwoegend onder de hete zon denk ik: waar ben ik aan begonnen?

In het dorp L’Epine (fraai flamboyant gothisch kerkje) stiefel ik nar binnen om een volgende stempel te scoren. Een tandeloos vrouwtje in een ouderwetse Franse schort maakt de sacristie open en tovert de begeerde stempel. Voor Peter en mij een tampon die er mag zijn.
Passeren Chalons-en-Champagne. Druk. Even zoeken om weer in de goede richting te komen. Tijdverlies. Proberen volgens de gids een hotelletje te vinden in het gat Cernon, maar de gids van Sweerman levert alleen maar fata morgana’s. Niks. Weer tien kilometer verder. Sommesous. Ook niks. Autochtonen verwijzen ons verder: weer zes kilometer erbij. Komen in Mailly-le-Camp. Het hotel is complet. Aanvankelijk wil de familie niet meewerken om een oplossing te vinden. Uiteindelijk bellen ze naar hotels, gites en zelfs een camping, maar: nada! Complet, nog niet open of gewoon te beroerd nog gasten te boeken. Het zou overigens opnieuw 17 kilometer fietsen betekenen. En de fut is er al helemaal uit. Wat nu? Als de nood het hoogst is, is de redding nabij. Een van de andere hotelgasten (een oud amateur wielrenner; hij ziet ons bezweet en total loss een cola naar binnen gutsen) brengt redding. Hij is bereid zijn kamer aan ons af te staan en bij zijn drinkmaat (ook gast in het hotel) op dezelfde kamer te kruipen. Sint Jacobus redt, dat zie je maar weer.

Douchen. Schone kleren. En de Compeed pleister van mijn bil en uit de zeem pulken: totaal verpulverd door het lange zitten. Het diner is prima. Vooraf een met vis gevuld Sint Jacobs bladerdeeg, dan een stevig bord spaghetti carbonara. Kaasplateau toe. Dagboek bijwerken. Knorren. Het leven van een pelgrim is dat van en zombie.

DAG 6: 29 april 2010

Route: van Mailly-le-Camp naar Montigny les Monts
Totaal km: 94,53
Weer: Licht bewolkt, warm, 27 graden, felle wind tegen
Om acht uur aan het ontbijt in het wegrestaurant Saint Eloi. We zijn de laatste ontbijters. Daarna wordt de ezel (fiets) weer gepakt. Het gaat warm worden. En opnieuw zijn daar de lange hellingen. Het wassende groene graan staat krom vanwege de wind. Daar moeten we dan ook nog eens tegenop zeulen. Een Sisyphus arbeid.
In een van de vele verlaten dorpen inkopen doen, want onderweg moet er gegeten worden. Ik bevracht me met yoghurt en bananen. Met de lunch aan bord weer het zadel in. Even verderop slaan we maar meteen een broodje zalm naar binnen. Het blijft een opeenvolging van desolate dorpen. Hier en daar wat getimmer en gezaag. En dan zijn er weer de vogels met hun aanhoudend lawaai. Het weerkaatst op het asfalt voor me. Als een schaterlachen. En ik mar stoempen.
Na een kilometer of vijftig doemt Troyes op. Fietsen het water van de Seine over de binnenstad in. Oude vakwerkhuizen, behoorlijk onderkomen. En allemaal aan een schilderbeurt toe. Ook de kathedraal wordt schoongemaakt aan de buitenkant, de helft staat in de steigers en het plastic. Het zwart wordt omgetoverd in de oude gelige kleur. Een vrouwtje aan de kassa wil me wel weer een stempel bezorgen. Ze valt in katzwijn als ze hoort dat we de afgelopen dagen steeds meer dan honderd kilometer gefietst hebben. Ze moest eens weten van mij steeds moeilijker zittende reet. Sint Jacob, doe er wat aan.
Uiteindelijk zullen we vandaag tot nog ongeveer 95 kilometer fietsen. Bellen naar een van de in de Sweerman gids aangegeven chambres d’hote om niet weer in de valkuil van gisteren te vallen. Vrij! Opluchting. Nog een steile klim van vijf procent over een kilometer of wat en we zijn er: Le Clos Poli. Een fraai ingericht, bijna luxueus complex met drie groet kamer en verder alles erop en eraan. Helaas kunnen we er ’s avonds niet eten. Maar voor alles is een oplossing. De jonge mevrouw wil ons wel met de auto naar een restaurant een viertal kilometer verderop brengen. En na afloop ophalen. Het wordt de bestelauto die normaal voor het vervoer van de grote harige hond gebruikt wordt. Peter neemt de plaats in van de hond. Achterin. Ik mag naast de druk pratende jonge vrouw zitten. Waar een irritante kont al niet goed voor is.
Het restaurant is een viertal kilometer verderop: ChezGibus. Gibus blijkt een kleine Vietnamees met Ho Chi Minh sik te zijn. Sinds 13 jaar heeft hij in het gat Eaux Puisaeux zijn eenvoudige restaurant. Salade met een homp foie gras, dan canard gevuld met gratin alsacien, en crème catalan na. En een halve liter bourgogne. De tijd die we nog moeten wachten op onze taxichauffeuse - die hij persoonlijk voor ons belt - vult hij met ons een eigen gestookte citroenlikeur aan te bieden. Het kon allemaal slechter vandaag.
´s Avonds vallen er enkele druppels, maar dat mag de naam niet hebben. Weer op tijd het nest in na eerst mij reet ingesmeerd te hebben met een Belgische reetcreme, Zaforelle geheten. Dor Peter uit Brussel laten invliegen.

Berichten uit Nouzonville: geen spoor van Sint Jacob

2010-04-26T13:21:00.000-07:00

De derde dag. We zijn met een gemiddelde van ruim 100 kilometer per dag gearriveerd in Nouzonville aan de Maas. De eerlijkheid gebied dat we de Belgische Ardennen, althans de officiele SDint Jacobsweg niet helemal hebben gevolgd. Maar: er is een alibi. Afgelopen zondeag was er de wielerklassieker Luik - Bastenaken - Luik. Zouden we de weg van Sint Jaconb gevolgd hebben, dan hadden we kopwerk moeten doen van Robert Gesink of een andere vedette. Schoonbroer Jo is vanuit Maastricht (de eerste halte) meegefietst tot Seraing. Hij wist wat hij deed, want zodra hij vertrokken was kregen we een gigantische col voor de kiezen. Toch hebben we de tweede dag bijna 110 kilometer gereden. Wel kapot 's avonds. Gelogeerd in Dinant in een Ibis hotel, met weinig confort en dus veel te duur. Een defecte airco op de kamer leverde in ieder geval twee gratis ontbijten op. En (volgens Hollands gebruik) namen we voor onderweg ook nog eens zes bananen mee.

Om op te schieten volgden we vandaag de route Voie Verte Trans Ardennes, een pas ingerichte route doie voert over het oude jaagpad langs de Maas, van Givet naart Charleville -Mezieres, over een afstand van 85 kilometer. Een schitterend parcours. En ook nog eens zonovergoten vandaag. Wel een straffe wind tegen. Maar daar is overheen te komen.

Het leek er bijna niet echt van te komen. Veel te ver doorgefiets: 112 kilometer vandaag. Uiteindelijk een Chambre d'\Hote gevonden in Nouzonville. Een statig herenhuis met acht grote kamers. Alles aan boord. Geen Ibis. We eten samen met een aantal jonge gasten aan tafel: Damien (dichter), Thomas, (drummer) en Florent (danser). Ze reizen Frankrijk door voor allerlei creatieve workshops. Nu drie dagen in Nouzonville. Peter en ik slagen er in een fles Passetougrain weg te werken bij het diner, nadat we eerst al een fles Leffe hebben weggewerkt.

Wat het fietsen betreft heb ik wel een probleem. De blaar van een aantal weken geleden begint aardig op te spelen. Compeed pleisters helpen bijna nie meer. Hoe dat moet de komende dagen, vraag ik me maar niet af. Bovendien gaat het behoorlijk warm worden volgensd de meteo: 25 graden wordt aangekondigd voor woensdag. Heilige Jacobus: help ons! In ieder geval om het onheilvan mijn reet af te zweren, want al die kilometers beginnen hun tol te eisen aan het onderstel. Toch maar een extra kaars? Of gewoon doorfietsen tot je er bij neervalt? Totaal gefietst in drie dagen: 319, 34 kilometer.

Wethouder Cultuur van Venlo zet de eerste stempel in mijn credencial

2010-04-22T12:17:00.000-07:00

Om half twee haal ik mijn fiets op bij Theo Lommen in Sevenum. De Koga is helemaal startklaar gemaakt voor de grote trip. Nog wat extra materiaal wordt meegeleverd: spaken, remblokjes, remkabels. En nu maar hopen dat we er geen gebruik van hoeven te maken. Voor vertrek toch nog maar een kaars opsteken voor de heilige Jacobus.
Om half vier met compañero Peter een afspraak bij Jos Teeuwen, de kersverse wethouder van Cultuur van de gemeente Venlo. Gemma en Alcidie maken om beurten foto’s.
Jos resideert in een van de gebouwen van de voormalige legerkazerne Blerick. Jos is twee jaar geleden zelf met een tweetal fietsmaten ook naar Santiago de Compostela gefietst. Een kenner. Een veteraan. We maken wat foto’s op het plein voor zijn kantoor. In vol ornaat, dus in fietshirt en met fietshelm. En in de zon. En die zal volgens de weergoeroes de komende dagen blijven schijnen. Een opsteker voor zaterdag al we naar Maastricht fietsen.

In zijn kantoor zet hij de eerste stempel in mijn Credencial del Pelgrino. En in die van Peter, uiteraard. Omdat het onder zijn werktijd is, komt er geen drup alcohol op tafel. Maar dat houden we tegoed. Wel levert hij ongevraagd nog nuttige adressen van gewijde logeerplekken, want in kloosters. Orval, Vézelay, om er maar een paar te noemen. En hoe luisvrij uit een van de beruchte refugio’s te komen. En, ook niet weg zo’n tip. Om toch vooral streng te selecteren in de bagage. Want het moet allemaal toch maar de berg opgefietst worden. En plat is het na Maastricht nergens meer.

Thuis gekomen begin ik de al her en der rondzwerven attributen in de fietstassen te stoppen. Kijken of het past. Een voorraad mueslirepen voor het moment de hongerklop je overvalt. Energiedranken. EHBO-spullen. De mini notebook. Regenkleding. Fietsshirts. Fleecetruien. En ga zo nog maar even door. Uur U nadert met rassé schreden. Zaterdag 24 april om half negen is het zo ver.

Saint Jacques is streng: fietsen zonder Trappist in de Ardennen

2010-04-14T09:57:00.000-07:00

Om acht uur rijd ik voor bij Peter. En wordt de tweede Koga op de fietsendrager geladen. Het weer ziet er goed uit, een nog flauw zonnetje, maar erg warm zal het niet worden. Een straffe wind uit het noordoosten. Die zullen we later op de dag urenlang pal tegen hebben. Droog, dat wel, hoewel het even dreigt te gaan regenen.
Ik heb me voorgenomen deze dag een streng eet- en drinkregiem te volgen om de naweeën van de vorige ‘bergrit’ te voorkomen. Beladen met energierepen, bananen en energiedranken zou het moeten kunnen. En: geen alcohol tijdens de rit. Het is even wennen, maar het moet dan maar.
Bij Eijsden de A2 af en dan via ’s Gravenvoeren verder het groene en glooiende Belgische Ardennenland in. Warsage, Neufchâteau, en daar doemt uit het dal de imposante abdij van Val Dieu op uit de ochtendnevel. Uit het aanpalende ontvangstkantoor stijgen stichtelijke koorgezangen op door de nog kale takken. Om tien over half elf beklimmen we de Koga. De dagstatistieken:

Totaal gefietst: 77,69 kilometer
Terrein: België: Land van Herve – Pays de Vesdre – Spa en omstreken
Gemiddelde snelheid: 14,0
Maximum behaalde snelheid: 50,62 km/uur
Overbrugd hoogteverschil: 1049 meter
Route: Abbaye du Val Dieu – Clermont – Limbourg – Polleur – Spa – Theux – Jehanster – Verviers – Clermont – Abbaye du Val Dieu

Voor vertrek loop ik toch nog maar even door de poort de binnenplaats van de in 1216 door de Cisterciënzers gestichte abdij. Een orde van gerenommeerde bierbrouwers. Abdijbieren van hoge gisting. Maar ik weersta manhaftig de verlokkingen van satan en wend het hoofd naar de fiets.
Eenmaal het dal uit gaat het langzaam de hoogte in. Een rustig begin. Tot Clermont. Om ons de weg te wijzen rijdt een lekkende gierton voor ons uit. Een spoor van vloeibare geelbruine koeienpis over het slechte wegdek trekkend. We volgen gewoon het penetrante geurspoor tot boven op de helling. Daar buigt het spoor van de mestverspreidende kabouter Wesley rechtsaf de versgeploegde akker in. We halen opgelucht adem. Fietsen door het land van Herve is een feest, vooral omdat de zon zich nu wat nadrukkelijker laat zien. De overstekende kudde zwartbonte koeien waarvoor we even later hals over kop tijdens de afdaling stevig in de remmen moeten knijpen, nemen we maar voor lief.

Clermont is een hooggelegen vestingstadje. Door de oude stadspoort, onderdeel van het stadhuis, rijden we over een bonkige kasseienweg het centrum binnen. Het is er uitgestorven, net als de meeste dorpen die we zullen passeren. Op een hoeksteen van de stadspoort schijnt een afbeelding van een Santiagopelgrim te zijn uitgehouwen, compleet met staf en drinknap aan de gordel. We nemen ons niet de tijd er lang naar te zoeken. Een slok water en verder.
De volgende halteplaats is Limbourg, een dubbelstad, eveneens hooggelegen, in een lus van de nerveus stromende Vesdre. De boven alles uit torenende St-Joriskerk houdt er al eeuwen de wacht. Al in de Middeleeuwen hielden pelgrims hier halt. Wij ook. Op zoek naar een eetgelegenheid. Maar die is niet zo snel gevonden. We besluiten dus door te fietsen. En krijgen onmiddellijk een stevige klim voor de kiezen. Een helling van meer dan tien procent. Op de pedalen halen we de top niet. Dat wordt dus afstappen en je fiets naar boven sleuren. Uithijgen. Een banaan. Wat Extran energiedrank, en hop! weer in het zadel.
In een volgend dorp laat ik me nog even fotograferen voor de plaatselijke Lourdesgrot. Kan ik ten minste straks met een gerust hard de neiging onderdrukken om een omweg te maken via Lourdes. Er van uit gaande dat de Pyreneeën gehaald worden, natuurlijk.

Polleur. Even is er twijfel, of we daar zullen lunchen. Maar we spelen op safe. En kiezen voor Spa. Al is dat nog wel heel wat kilometers verder. Maar gelukkig is er op het einde een kilometerslange afdaling. Ik haal een topsnelheid van 50,62 kilometer per uur. De vergane glorie van het vroeger kuuroord dringt zich op. De Duitse keizer Wilhelm II ondertekende er zijn troonsafstand na afloop van de Eerste Wereldoorlog, en bleef er en passant ook maar wonen. In zijn kielzog volgde andere uitgerangeerde notabelen. Musici, gevallen adel en schrijvers. Maar nu markeren afbladderende muren het verval van het eens chique kuuroord. De Bains en het Casino, wie komt er nog speciaal voor naar Spa? Alleen de uitgestrekte parkachtige omgeving met zijn internationale hotels trekken nog te rijke oude dames. En in hun grijze kielzog een roedel klaplopende gigolo’s.
Op het centrale plein tegenover de Bains strijken we neer op een van de zonnige terrassen. Vanwege de Belgische paasvakantie is het niet echt druk, maar is er gelukkig veel meer te zien en te beleven dan in al die stadjes en dorpen die we de afgelopen uren passeerden. Het wordt een stevige portie lasagna. Met twee flesjes Fanta.

Ook de weg terug in noordelijke richting levert je opnieuw kilometers lange hellingen. Maar je krijgt het ook nog anderszins voor je kiezen. Nu blaast er ook nog eens een koude noordoostelijke wind recht van voren in je snuit. Soms bereiken de malende pedalen met moeite een snelheid van zeven kilometer per uur. Het moet dan maar. Het verstand op nul en je pedalen in een constant tempo, in een lage versnelling, rond blijven draaien.
Bij het uitgestorven gat Jehanster schuif ik weer een banaan naar binnen. En dan gaat het kilometers lang naar beneden. Tot in het bedrijvige Verviers. Maar al dalend weet je dat er na de euforie van zo’n lange uitrijstrook weer opnieuw een gruwelijk lange beklimming volgt. Zoals de hele dag eigenlijk het geval is.
Zodra Clermont in zicht komt weet je dat de grootste ellende achter de rug is. De kasseien in het centrum lijken nog harder te bonken dan ’s ochtends. Maar dat kan toeval zijn. De glooiingen worden uitgestrekter. Het groen intenser. En bij het naderen van de abdij van Val Dieu gaat zelfs de wind liggen. Houdt het voor gezien vandaag.
Dan denk je aan het einde van de rit: een bokaal bruin of triple, dat zou een passende beloning zijn. Maar zelfs het restaurant tegenover de abdij heeft zijn deuren al gesloten. Saint-Jacques regeert met straffe hand: geen alcohol vandaag. Als geslagen honden laden we de fietsen weer achterop en rijden gewoon huiswaarts.

Je het snot voor de ogen fietsen tussen Mergelland en Voerstreek

2010-04-08T07:38:00.001-07:00

Hoewel we om acht uur weg zouden rijden, wordt het uiteindelijk negen uur. Peter heeft problemen met zijn fietsendrager. En die vehikels moeten natuurlijk wel goed bevestigd worden achterop. Als we om kwart over tien de auto parkeren in Margraten, blijkt een van de klemmen er onderweg losgeraakt en verdwenen. De fiets, de mijne is wonderwel blijven staan, want toch ook nog met riempjes vastgemaakt. Een curieuze start van de fietstocht die we vandaag willen ondernemen. De weersomstandigheden zijn prima: licht bewolkt, weinig wind en een temperatuur die uiteindelijk zal oplopen tot 20 graden.
Concreet:
Gefietst: 63,5 kilometer
Terrein: Mergelland Zuid Limburg – België: Land van Herve - Voerstreek
Gemiddelde snelheid: 14,5
Route: Margraten – Banholt – Mheer – Noorbeek – Hoogcruts – Slenaken – Epen – Terpoorten – Camerig – Vaalsbroek – Gemmenich – Plombières – Teuven – De Plank – Sint-Martens-Voeren – Noorbeek – Mheer – Banholt – Margraten

Het oogt fraai, dat golvende Zuid Limburgse land. Een midweekse dag die een lenteachtige loper voor je lijkt uit te rollen. Maar schijn bedriegt. Alleen de jonge honden op hun glimmende racefietsen lijken moeiteloos van de ene top naar de andere te sprinten. Voor mij is het zwoegen. De rit naar de top is afzien. En de vreugde die gehaald te hebben is maar van korte duur. De weg naar beneden is een oase, waaraan je je maar heel kort kunt laven, want eenmaal beneden wordt je geacht je weer opnieuw in het zweet te fietsen. Niet dat ik me ga forceren, want ik rijd in mijn eigen tempo naar boven. Peter heeft een net iets hoger tempo en ik zie hem als de Adelaar van Sevenum voor me uit dansen. Eenmaal boven steeds even een korte uithijgpauze. Een slok water. Een banaan. Het recupereren gaat op zich redelijk snel. En hop, daar ga je weer. Omlaag. Maar niet veel later weer omhoog. Je vloekt een stapel stille verwensingen naar het hoofd van Sint Jacob die je dit allemaal aandoet. Maar hij houdt zich Oost-Indisch doof voor mijn verwensingen.

Het Zuid Limburgse mergelland ligt er schitterend bij. Het jonge groen explodeert uit de nog kale takken. Imposante oude boerderijen liggen als stenen vogelnesten in de armen van de al grazige weiden. Roerloze kastelen. Vogelgeluiden. Soms een tractor die het land zaaiklaar gaat maken. En steeds weer die eenzame coureurs die je in opzichtig rennerstenue voorbij zoeven. Zout in de open camino-wonde.

Het vloeistofniveau in de bidon zakt snel. En ook die banaan is al voor Slenaken weggewerkt. Toch lunchen we pas in Gemmenich, Franstalig gebied. Een cafetaria in het centrum. Ondanks de schoolvakantie is het lamlendig stil op straat.
Maar ik heb dorst. Twee flesjes cola gaan moeiteloos naar binnen. De zal die op het warme broodje wordt geserveerd is vers, want in opdracht van de van origine Nederlandse waardin door haar dochter bij de Spar, vijftig meter verderop, ingekocht. We maken een praatje, en stappen met hernieuwde krachten weer op de fiets, richting Sibbenaeken. En onmiddellijk weer een stevige klim voor je kiezen. Nauwelijks oog voor het fraaie landschap links en rechts van je.

De Duitse enclave, daar zijn we snel doorheen. Het wordt weer Nederlandstalig. De roemruchte Voerstreek. Waar de verlokkingen groot zijn, vandaag. Bijvoorbeeld als we in het gezellige Teuven Café Modern - het Strafste Café van Vlaanderen, meldt een groot bord in de tuin - voorbij fietsen. Het terras is groot. En zonovergoten. Er zitten al behoorlijk wat klanten. Het café is niet zo maar een café. Maar herbergt ook nog eens een uitgebreid restaurant en een grote feestzaal Patria. Een gigantisch oud complex. Gevestigd in de vroegere dorpsschool, waar vroeger de onverbiddelijke en strenge meester Kevers de aanwijsstok zwaaide. Afstappen, dus. En snel het met bloemen omzoomde terras op, waar vroeger de speelplaats was.
Het worden twee Blonde Grimbergens. Een goddelijke drank, die als we eenmaal weer op de fiets zitten toch van satan blijkt te zijn. Maar zover is het nog niet. Voorlopig genieten van de zon die in het glas speelt. Voordat we weer in het zadel gaan even een sanitaire stop. Het interieur van het grote café is de moeite waard. Het pronkstuk in Lokaal 1 is het fraaie originele Decap dansorgel. Het orgel speelt op verzoek. Meezingen en dansen! Toch maar even niet, want we moeten Margraten nog zien te bereiken.

Doorfietsen naar Sint-Martens-Voeren. Waar we verdomme ook nog eens een afslag missen, omdat we suf zitten te ouwehoeren, als het weer eens zo’n relaxte afdaling is. De straf wordt ons opgelegd door een autochtoon die we van zijn erf plukken. Maar, eerlijk is eerlijk, hij had ons gewaarschuwd: “Het is een weg in slechte staat”. Hij heeft gelijk. Het is geen weg. Eerder een grindpad. En het draait zich ook nog eens steil naar boven. De laatste driehonderd meter moet ik lopen. Peter maalt door. Maar nauwelijks harder dan ik het lopend doe. Op de top is er een bank. Daar staat Peter al te wachten. En op de bank zitten twee krasse knarren. Wandelaars. Ook uit te hijgen. Ze zijn op weg naar Noorbeek waar hun auto staat. Nog een half uur lopen.

Maar gelukkig is de weg noordwaarts naar Margraten niet meer het zwaarste deel van de tocht. Niet dat we Noorbeek, Banholt en Mheer nu fluitend passeren, maar de gedachte dat Margraten zo meteen in zicht gaat komen geeft nieuwe kracht. Om half zes bereiken we de auto, waar we met kunst en vliegwerk de fietsen bevestigen op de drager. Immers: één bevestigingsklem is als sneeuw voor de zon verdwenen op de heenweg. Maar Sint Jacob zal er voor zorgen dat ze veilig thuis komen.

De weg is het doel: Camino de Santiago – Ruta 40 – Route 66

2010-04-04T03:40:00.000-07:00

Legendarische routes, dat zijn het. Alle drie. Weliswaar is de Camino de oudste, en van oorsprong met de grootste religieuze beladenheid, maar wie eenmaal op weg is zal ongetwijfeld dezelfde ervaringen hebben. De afstand en de onmetelijke ruimte zowel voor als boven je reduceren de factor Tijd tot een relatief begrip.
Langs Oude Wegen naar Santiago de Compostela fietsen of lopen betekent niet alleen weken of maanden onderweg zijn over een afstand van meer dan 2400 kilometer, afhankelijk van je startplaats. Alleen of in beperkt gezelschap. Maar uiteindelijk sta je er alleen voor om de vermoeidheid, de wisselende weersomstandigheden en de moeilijkheden van het landschap te overwinnen. De weg is het doel. En dat zul je weten ook.

Wat de andere legendarische routes met de Camino gemeen hebben, is dat de Weg niet alleen een traject van meerdere duizenden kilometers overbrugt, maar ook van de koelte naar de warmte leidt. Een vorm van Thuiskomen. Een warme ontvangst. Van Maastricht naar Santiago de Compostela mag dan misschien niet helemaal aan dat beeld voldoen, bij de Ruta 40 en de Route 66 ligt dat duidelijk anders. Immers, zowel in Maastricht als Compostela regent het jaarlijks overvloedig. Maar geleidelijk wordt de weg vanaf het Franse Vézelay tot Noord Spanje alleen maar warmer en droger.

De Rute Cuarenta (Ruta 40) loopt over een afstand van ruim 5000 kilometer van Zuid naar Noord Argentinë, van Cabo Virgenes, vlak boven het koude en desolate Tierra del Fuego (Vuurland) naar La Quica aan de Boliviaanse grens. De slagader van Argentinië, sinds 1935 aangeduid als Ruta 40. Daarbij surrealistische steenwoestijnen, grote gletsjermeren en oneindige steppes voerend. Niet direct een weg om te fietsen. Maar met een 4wheeldrive moet het te doen zijn. Met of zonder de bescherming van Sint Jacob.

De Amerikaanse Route 66 (US66) is weer van een andere orde, maar voert eveneens van koud naar warm. Van het relatief kille Chicago naar het subtropische Santa Monica (Los Angeles). Bijna 400 kilometer. Door zes Amerikaanse staten: Illinois, Missouri, Kansas, Oklahoma, Texas, Arizona en Calkifornië. De Route 66 is bedoeld voor de auto, een grote Amerikaanse bak met vleugels. Een weg voor John Steinbeck. Of Jack Kerouac. Je credencial is On the Road. Maar laat diens rusteloosheid van je afglijden.

In Cold Blood: fietsen tussen Duitse paaseieren en Fliegerhorst Venlo

2010-04-01T11:29:00.000-07:00

Het is koud vanmorgen als ik mijn Koga bestijg. Amper een graad of vijf. En er blaast een snerpende poolwind. Eigenlijk geen fietsweer. Maar het trainingsschema is onverbiddelijk. Om tien uur stond Peter al voor de deur, zoals afgesproken. Twintig minuten later zijn we weg. Voor het eerst heb ik mijn gevulde voortassen gemonteerd. Het fietst toch weer anders dan zonder.

Als we op de veerpont staan die ons van Grubbenvorst naar het tegenover gelegen Velden ligt, is het net alsof er straalstroom vanuit het oosten over het Maaswater aan komt suizen. Ik doe mijn winterhandschoenen aan. Niet te geloven.
Eenmaal in het bosgebied gearriveerd komt die snerpend koude wind pas terug als we het Zwart Water passeren. Via het oosten van Venlo wordt de grens overschreden. Weliswaar geen paspoort bij me, maar in het kader van de Europese gedachte moet dat kunnen.
De eerste klim tot de ‘top’ van de Herungerberg. En daarna richting Herongen. Voordat je het stadje in fietst, snuif je de azijnlucht van de augurkenfabriek van Kühne in. Damp slaat uit het plaveisel. Verboden stimulerende middelen, maar er wordt niet gecontroleerd op verboden stoffen, Doorfietsen dus maar. Het is er koud genoeg voor.

Een lang bospad voert langs het water van de Blue Lagoon, even buiten Herongen. Alles wordt in gereedheid gebracht voor de waterrecreatie. Veel caravans zijn al het terrein op gereden. De meeste Duitsers hebben al vrij vanaf Witte Donderdag. Een straffe wind pal op kop. Gezandstraald rijden we Hinsbeck binnen, na een paar kilometer vals plat. Een steile afdaling, en je fietst al richting Krickenbecker See. Fietsen tussen grote watervlaktes, tot voorbij Schloss Krickenbeck, dat zijn financiën op orde probeert te krijgen door te dure managementcursussen binnen de slotmuren te krijgen.
Doorfietsen tot een uitspanning aan de Poelvennsee: Gasthof Poelvennsee. Daarvan weet ik zeker dat die open is. We passeren regelmatig een Duitsland-op-zijn-Paasbest: struiken, hekken, bomen, ramen en deuren zijn behangen met veelkleurige kunstpaaseieren. Het wordt tijd ons op de paaseieren te storten. Maar eerst een partijtje hagelstenen trotseren.

De uitspanning aan de Poelvennsee biedt niet alleen een warme kachel en slechte koffie. Maar we doen ons te goed aan een echte Duitse Strammer Max, een dubbele uitsmijter. Met een Diebels Alt uitstekend weg te werken. Sint Jacobus heeft het beste met ons voor, dat merk je maar weer eens, in zulke omstandigheden.
En verder gaat het weer. Opnieuw de wind pal van voren. We schampen Oost Venlo. Stuiten op een nieuw monument: Fliegerhorst Venlo. Het in de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers gebruikte vliegveld met twee startbanen van 1450 meter en één van 1200 meter was in de jaren 1940-1945 uitgerust met de modernste veiligheidsinstallaties, radioapparatuur en nachtverlichting met 2000 lampen. Door de Fliegerhorst liep een netwerk van wegen met een totale lengte van 48 kilometer tussen hangars, onderkomens, werkplaatsen, casino's, voetbal- en tennisvelden.
Tussen januari 1943 en augustus 1944 werden 75 à 100 aanvallen door Mosquito's op de Venlose basis uitgevoerd waarbij een groot deel van de bommen buiten de vliegbasis is neergekomen. Op 3 september 1944 werd de vliegbasis volledig verwoest in een ongecoördineerde actie van honderden Britse vliegtuigen. Je ontmoet de geschiedenis, terwijl je fietst. Zomaar.

Fietsen door naar Tegelen. Bieden weerstand aan de verleiding om bij de Trappisten van Abdij Ulingsheide het gelijknamige bier naar binnen te werken. Immers: de Goede Week. De oude katholieke traditie. Vasten. En ach, dat Diebels Alt van een half uur eerder, dat is natuurlijk geen echt bier te noemen.
Vervolgens rijden we kloosterdorp Steijl binnen. Gigantische kloostercomplexen die nu voor het grootste gedeelte een andere bestemming gekregen hebben. Als schutterijmuseum. Of recreatieoord. Maar het mooiste is gelukkig bewaard gebleven: het Missiemuseum. Toen de kinderen nog klein waren gingen we er vaak naar toe. Een curieuze plek met bloedvlekken in de witte pijen van door atheïsten vermoorde missiepaters. Of een imponerende zwarte opgezette beer die je welkom heette. De weergaloze vlindercollectie. Helaas te weinig tijd voor een bezoek.

Op de veerpont van Steijl naar Baarlo staat de wind even strak en koud in je snuit te blazen als vanmorgen hemelsbreed vijftien kilometer noordelijker. Maar de gedachte zo meteen de wind in de rug te krijgen stimuleert. Het gaat dan ook relatief snel noordwaarts via Blerick richting Grubbenvorst. Al striemt nog wel even een snelle regenbui je al gezandstraalde gezicht. Tegen drie uur spring ik van de trappers. Thuis met 54,08 kilometer op de teller. Echte koffie. En Gemma heeft chocoladetaart met kersen gebakken. Sint Jacobus beloont. Als je maar doortrapt.

Een blaar op mijn reet: Heilige Jacobus grijp in!

2010-03-29T07:39:00.000-07:00

De zonnige fietstocht van bijna 100 km vorige week donderdag heeft naast het verbeteren van de fietsconditie nog een ander effect opgeleverd: een blaar op mijn reet. Al eerder had ik gemerkt dat het niet helemaal jofel zat op de Lepper. Gevolg: je gaat verzitten, en nog eens verzitten. Maar wel doorfietsen.

Op de website van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob leg ik mijn probleem voor. Want ik zal niet de eerste en de laatste fietser zijn die met deze vervelende situatie wordt geconfronteerd.

Hieronder volgt eerst mijn bericht. En daarna een aantal reacties die ik geanonymiseerd heb. Ik heb alle reacties inmiddels beantwoord door aan te geven dat ik nog gewoon het Lepper zadel op kruip, maar met een Compeed pleister op de bewuste plek. Geen oplossing. De oplossingen worden aangegeven in de reacties van de verschillende Camino-fietsers. Waarvoor dank.

Geachte heer, mevrouw,

omdat ik 24 april a.s. met een kennis per fiets wil vertrekken naar Compostela heb ik de volgende vraag.
Sinds een paar dagen heb ik een blaar op mijn zitvlak. Ik acht de oorzaak hiervan de combinatie van een nog niet helemaal ingereden hard lederen Lepper zadel en misschien een verkeerde broek (ik droeg een grote AGU-onderbroek met zeem).
Mijn vraag: hoe kan ik dit euvel zo snel mogelijk verhelpen. En - belangrijker nog - voorkomen?Alvast bedankt voor uw antwoord.Met vriendelijke groet, Gerard Staals

1. Hallo Gerard,
Wat het zadel betreft is dit uitgevoerd met gel? Vervang dit dan door een leren zadel (bijv. Brooks). Fietsbroeken (de koersbroek) moet uitgevoerd zijn met “Nailini” t.b.v. het zitvlak en kruis. De broek moet lekker zitten. Zeker niet te los. Zo nodig iedere dag wassen met gewone babyshampoo (maar zeker iedere 2 dagen).
Je kunt het beste je kruis iedere dag voor het fietsen insmeren met “Relief”van Agu sport.Zelf heb ik hiermee veel baat gehad tijdens mijn fietstochten naar Santiago de C. in ruim anderhalve maand. Succes, Erik

2. Dag Gerard,
Ik heb zelf goede ervaringen met een Gordo fietsbroek. Niet met een natuurzemen kruis (bron van bacteriën), maar met een kunstzemen zitstuk.
Verder is er in België en Frankrijk zonder recept in de apotheek fantastische crème (let op: geen zalf!) te koop van het merk Saforelle. Lange afstanden fiets ik
nooit zonder. Het spul desinfecteert,geneest, stinkt niet en maakt je broek niet smerig. Overigens is het in het algemeen beter om crème (trekt gemakkelijk in de huid)
te gebruiken, eventueel in combinatie met een antisceptische zeep, waar je dan ook je fietsbroek mee kunt wassen, dan zalf (trekt nauwelijks in de huid, wel in de broek
en die krijg je dan niet meer schoon).
Probeer er steeds voor te zorgen dat je zitvlak goed droog is (bv. na het douchen).
Verder wens ik je een goede tocht en een behouden zitvlak.
Groeten, Harrie

3. Beste Gerard,
Ter aanvulling: het is in ieder geval belangrijk plooien en schurende kleding te voorkomen. Elke plooi gaat je veel last bezorgen. En wat de crème betreft: vooral belangrijk om deze aan het eind van elke dag na je douchebeurt
aan te brengen, zodat de crème 's nachts z'n heilzame werk kan doen. Vergeet dus volgende week niet, als je in de Ardennen bent, even bij de apotheek binnen te lopen.
Groeten, Harrie

4. Gerard,
Voor de blaar second skin (of gewoon even de tijd gunnen) maar wat belangrijker is, is de oorzaak?
1 zadel te hoog? Blaren ontstaan door een wrijvende beweging dus ik denk dat je niet geheel stil zit op je zadel
2 zadel voldoende ingefietst voor je aan een lange tocht begint (min 500 km)
3 zoals jezelf al aangaf is een goede fietsbroek van essentieel belang. Overigens moet ik zeggen dat ik op mijn tochten naar SdC vier en een maal naar Rome ook fietsers ontmoet heb met gewone broeken.
4 Vaseline aan de onderkant van het zadel smeren tijdens een lekker warme dag dan kan het er goed intrekken en het zadel soepel maken.Succes met je tocht, Raymond

5. Beste Gerard,
Ik las je vraag op de site van het st. Jacobsgenootschap rond om de blaar. Allereerst is goede hygiëne een must. Koop twee fietsbroeken met een goede zeem die tegenwoordig uit synthetisch materiaal vervaardigd is. Was de nieuwe broeken alleen met schoon water en ook na gebruik. Zorg dat je dagelijks na het fietsen de die dag gebruikte broek weer met alleen schoon water wast en trek 's morgens een schone maar vooral droge broek aan. Ga met je blote billen, zoals wielrenners, in de fietsbroek en smeer vooraf je billen in met bijvoorbeeld uierzalf. (bij mij werkte dat goed).
De blaar kun je helen met en goede hygiëne en calendula zalf. Ik fietse vorig jaar van 18 april tot 21 mei naar SdC. Het was een fantastische ervaring. Ondanks een voorbereiding van meer dan 5000 km fietste ik de tweede dag ook een blaartje en was er met de calendulazalf er twee tot drie dagen later weer vanaf. Succes en Buen Camino
Groet, Jan

6. Beste Gerard,
Het is niet verstandig als wij op de stoel van de dokter gaan zitten ivm de behandeling van de blaar op het zitvlak. We kennen wel een paardenmiddel dat in de Spaanse pelgrimsherbergen wordt toegepast voorde behandeling van blaren op de voet (heet water met veel zout en azijn) maar dat durven we eerlijk gezegd niet aan te bevelen voor je zitvlak. Net als op de voet ontstaat een blaar op het zitvlak als er continue wrijving op dezelfde plek plaatsvindt. Ik zag dat je de vraag ook als zoekertje hebt ingestuurd. Ik hoop dat je veel nuttige tips hebt ontvangen.Met vriendelijke groeten, Ad

7. Hallo Gerard,
A) Niet te veel hooi op de vork nemen.
B) Zinkzalf, dat helpt.
C) Altijd een koersbroek van goede kwaliteit aantrekken.
D) Een smal, hard zadel en zorgen dat je niet schuift met je reet.
Groet, André

8. beste gerard,
mijn advies is om niet eerder te vertrekken tot je helemaal aan je zadel gewend bent en de blaar ook weg is !!
in 2008 heb ik de tocht ook gemaakt met een nieuw niet ingereden zadel en dit is een klein drama geworden,met ingelaste extra rustdagen en nadat ik in tour een gel-zadelcover heb aangeschaft ging het langzaamaan beter.
je gaat n.l.zweten en als dat op je blaar komt wordt het een erg pijnlijke aangelegenheid.
m.vr.gr. maurice

Sint Jacobus leidt me door braamstruiken en naar bierloze cafés

2010-03-26T08:45:00.000-07:00

Een paar dagen geleden compañero Peter onderstaande mail gestuurd om een stevige fietstocht af te spreken, in het kader van de voorgenomen duurtraining.

Vanmorgen 42,5 km gefietst: via Blerick - Tegelen - Steijl - Belfeld naar Reuver; en terug uiteraard. Wind tegen heen, in de rug op de terugweg. Fietsttijd 2,10 uur; rond de 20 gemiddeld dus.
Donderdag is wat mij betreft akkoord. Een mogelijk doel: de Sint Jacobuskapel in Roermond, is ongeveer 80 km heen en terug. Met een stevige Trappist op het Munsterplein, natuurlijk. Kijk vooraf ook maar eens op de site van de Broederschap St. Jacobus: http://www.broederschapheiligejacobus.nl
De kleine, maar indrukwekkende historische kapel van St.-Jacobus in de kathedraal dateert uit de 16e eeuw. In de kapel bevindt zich de grootste relikwie van de heilige apostel Jacobus buiten Spanje, namelijk een onderarm. Deze reliek is permanent tentoongesteld in een muurvitrine. De reliek is naast de ingang aan de marktzijde zodanig gesitueerd, dat hij bekeken en vereerd kan worden, ook wanneer de kathedraal gesloten is of er overdag diensten worden gehouden. De armreliek is zowel van binnen als van buiten te bewonderen, door middel van een glazen wandkast in de buitenmuur van de kerk. Laat maar horen of je akkoord bent. Tijd spreken we nog af.

Hij is akkoord en het wordt 25 maart dat er gefietst gaat worden ter voorbereiding op de definitieve tocht waarvan de start voorzien is op 24 april. Het kon niet beter: stralend weer, en de temperatuur zal gaandeweg oplopen tot boven de twintig graden. We spreken af elkaar om tien uur ’s morgens te treffen aan de Maas in Blerick, bij herberg Sur Meuse die op dat tijdstip nog gesloten is. Maar goed ook, anders zou het een handig alibi zijn om aan het einde van de dag te zeggen dat we onze voorgenomen afstand (85 kilometer) helaas niet gehaald hebben. Om kwart voor tien zit ik al op een van de banken de Maasoever te genieten van de zon. Ik heb er dan al ruim zeven kilometer op zitten. Het water staat strak gespannen en weerkaatst de blauwe lucht. Een visser steekt zijn hengels in elkaar. Een oude man staat aan zijn hond te sjorren. Peter meldt zich vijf voor tien. Kort overleg. En dan op de trappers. Aan het einde van de dag zal de teller op 92,65 kilometer staan.

De route voert aanvankelijk langs de Maas. Dan de Zuiderbrug bij Venlo de Maas over, en vervolgens via Tegelen naar Kloosterdorp Steijl. Nu loopt de brede Maas diep verzonken in haar bedding aan mijn rechterhand mee. Belfeld en de stuw in de Maas. Dan Reuver. Stille straten. Soms een carillon. Een enkele scootmobiel die we moeten ontwijken. Geen hond die blaft. Wel wegwerkzaamheden. En de voortuinen moeten hun lentegroen nog ontwikkelen. Maar met deze temperatuur zal het snel exploderen.
Dan een onverhard pad langs de Maas. Aan de overzijde zicht op een van de Maasdorpen: Kessel. Een korte stop. En dan weer verder caramboleren over de harde kleisporen. Een levenloos veerpont schommelt nauwelijks zichtbaar in het Maaswater. Beesel. Een volgend lenteloom dorp. Dan Swalmen. We naderen Roermond. Rechts in de verte de toren van de Sint-Christoffel kathedraal. Een korte helling die me over de brede A73 voert. Een paar honderd meter naar links de nieuwe supersonische kooppaleizen van Praxis, Mediamarkt en andere superstores. Sinds kort gevestigd langs de nieuwe autoweg.

Roermond binnenrijden. Kwart voor twaalf. In feite is het doel van vandaag al bereikt, als je de reis terug meerekent. We rijden rechtstreeks naar de Sint-Christoffel kathedraal om de Jacobuskapel. Die blijkt pas vanaf 1 april (geen grap) ’s middags geopend, want de kleine kapel bevindt zich in de kathedraal zelf. Aan de achterzijde van de kerk loop ik de koster tegen het lijf. Hij sluit net af en hij zou graag voor ons nog eens open maken, hoewel het eigenlijk niet mag. Maar helaas heeft hij elders een ander karweitje te doen. We zullen Sint Jacobus dus niet zien vandaag. Hoewel? Onder de toegangsboog die naar de achterzijde van de kathedraal leidt is een beeltenis van Jacobus aangebracht. Het is behelpen, maar we doen het ermee vandaag.

Dan maar de vlakbij gelegen en zonovergoten markt op. De terrassen zijn in vol bedrijf. Waar fiets je anders voor? We nestelen ons in de zon. Lunchtijd. Het wordt een uitgebreid broodje tonijn. Met wit of bruin stokbrood?, vraagt de donkere poes. We bestellen wit. Maar krijgen bruin geleverd. En iets te drinken? De bierkaart is zeer beperkt. De keuze is dus snel gemaakt. Voor Peter een Heineken, ik een Gulpener Sjoes. Na vijf minuten komt de donkere poes terug. Helaas, beide frisdranken zijn niet voorradig. De keuze wordt dus nog beperkter. Uiteindelijk komen we terecht op de laatste nog leverbare bieren± voor Peter een Hoegaarden Wit, en voor mij een Heineken Oud Bruin. Het smaakt.

Weer de fiets op. Over de oude stenen brug naar de Faubourg Saint-Jacques, een van de oudste en meest pittoreske buurten van bisschopsstad Roermond. De zon spettert van Eetcafé Faubourg St. Jacques. Verder weer. Nog steeds de wind pal op kop. Zuidenwind. Naar Herten. Sinds een aantal jaren worden de oude en nieuwe huizen tegen de hoge waterstanden van de Maas beschermd door dijken en waterkeringen. Op een enkele plek rijden we omhoog naar een plateau dat zicht biedt op het water. Oude volgelopen grindgaten die tegenwoordig de waterrecreatie ten dienste staan. Er wordt ook op dit ogenblik al flink gesurft. Op andere plekken worden boten en caravans schoongewassen voor Pasen.
Doortrappen. Nu met de wind in de rug. In de verte glinsteren de drijvende woonhuizen van het luxe resort Marina Oolderhuuske. Helaas is het fietsveer nog niet in bedrijf. Dan maar terug naar Roermond. Voor de tweede maal rijden we de Voorstad Sint Jacob binnen. Nu van de andere kant. En wie staat ons daar op te wachten? Sint Jacobus zelf. Versteend tussen de braamstruiken. Maar dat heb ik pas in de gaten als ik tot zijn sokkel genaderd ben. Want Peter wil me wel op de foto hebben. Een lichte vloek, maar ik hoor dat onze Galicische vriend het me vergeeft. Ik slaag erin de gemene prikkels uit mijn broek te trekken.
Tegenover het beeld staat een informatiebord van de St. Jacobsweg, pelgrimsweg naar Santiago. Met kaarten en overzichten van de regionale en internationale pelgrimswegen die uiteindelijk leiden naar Santiago de Compostela.

De brede Maasbrug over. Het is even zoeken om weer het juiste pad te vinden. Maar na een paar extra kilometers zoeken lukt het ten slotte. Voor ons doemt de Willem Alexander Centrale van Buggenum op. Schone kolentechnologie met een groen hart, beweert eigenaar Nuon. Het suffe Roggel gunnen we nauwelijks een blik. Want onze zinnen zijn gezet op Helden. Daar zal een koel glas trappist op ons wachten. Maar ook daar hangt als het ware niet het zwaard van Damokles, maar het zwaard van de Heilige Jacobus boven ons. Café ’t Bergske heeft geen vergunning om alcohol te schenken. En het hele centrum rondspiedend is er geen enkele horecagelegenheid te ontdekken die teken van leven vertoont. We kastijden ons met frisdrank. Maar die trappist moet en zal er komen vandaag. Die eed willen we gestand doen. Maar het is nog even doorbijten. Maasbree. We nemen geen risico en fietsen door. Om ten slotte neer te strijken op het brede terras van De Sevenwaeg in Sevenum. Daar laat ik me een flinke bokaal Grimbergen Dubbel inschenken. Peter houdt het op een stevig Up bier. De klus is bijna geklaard. Hoewel voor mij nog niet helemaal. Terwijl Peter na een paar minuten de thuishaven bereikt, maal ik de laatste zeven kilometers onder de wielen door. Thuis, tien voor half zes, wordt de balans opgemaakt: 92,65 kilometer. En dat was meer dan voorzien. Met dank aan de Heilige met het Zwaard. En de zon.

Gods wegen zijn duister en zelden aangenaam

2010-03-19T13:07:00.000-07:00

Nadat ik één boek van Paulo Coelho gelezen had, heb ik me niet meer aan een volgende roman van hem gezet. Ik wist toen nog niet dat hij ook een boek geschreven had over een voettocht naar Santiago de Compostela. Om redenen die me verhinderden heb ik ook dat boek nog niet gelezen. Waarschijnlijk komt het vanwege het feit dat ik Coelho te modieus, te wollig, te eigentijds en te weinig substantieel vind.

De pelgrimstocht naar Santiago van Paulo Coelho gaat over de pelgrimage van een Braziliaan naar Santiago de Compostela. De man - een aanhanger van de Traditie, een mengeling van het Christendom en New Age-achtige opvattingen en rituelen - is op zoek naar zijn zwaard, het ereteken en magische symbool dat hem werd onthouden in het genootschap waarvan hij lid is. Tijdens zijn voettocht wordt hij begeleid door een Italiaan die zich Petrus noemt, en die al 'verder' en 'hoger' is in de Traditie. Alvorens het in ontvangst te kunnen nemen moet hij bewijzen dat hij het waard is. Wat volgt is een ontdekkingstocht naar zijn eigen falen en redding, een louterende reis naar zelfbewustzijn, zelfontdekking en ten slotte zelfverwerkelijking. Zijn weg voert niet alleen langs de Jacobsroute, maar ook dwars door de Bijbel, met name de brieven van Paulus. Zo legt Coelho in dit boek de verbinding tussen het mystieke, het magische en het christelijke geloof, en verzoent hij esoterie en religie tot een eigentijdse levensleer.

Nee, liever had ik wel een van mijn favoriete schrijvers een boek over een pelgrimstocht naar Compostela zien schrijven: de Rotterdammer Bob den Uyl. Niet alleen schrijver, maar ook een verwoed fietser. Alle landen die leiden naar de noordwest hoek van Galicië heeft hij wel befietst: België, Frankrijk, Spanje. Weergaloos en onnavolgbaar zijn de beschrijvingen van zijn fietstochten. Bob den Uyl, als meester van het korte verhaal. Helaas is hij in 1992, veel te vroeg, op 61-jarige leeftijd gestorven. Ten onder gegaan aan overmatig drankgebruik en roken. Eén hele nacht hebben we samen opgetrokken, in het midden van de jaren tachtig. Als ‘uitloop’ van een symposium over de verbeelde herleving van de romantiek. Over fietsen hebben we het helemaal niet gehad. Maar nog steeds lees ik met enige regelmaat in Een zwervend bestaan (1978), Opkomst & Ondergang van de Zwarte Trui (1981), Het reizen vereist sterke zenuwen (2004) of Gods wegen zijn duister en zelden aangenaam (1975)’. Het kan zo maar van toepassing verklaard worden op het fietsen naar Santiago de Compostela.

Onderkoelde humor en relativeringen typeren zijn korte verhalen. die het opgeklopte universum van Poelho Coelho helemaal in het niets oplossen. Maar misschien had Bob den Uyl die van huis uit gereformeerd was opgevoed, wel helemaal niks met het katholieke graf van Sint-Jacobus in Santiago de Compostela?

Santiago de Compostela: reizen op papier

2010-03-13T08:21:00.000-08:00

Het is natuurlijk niet zo dat ik nu pas aan het lezen geslagen ben over de wegen die naar Santiago leiden. Al in 1992 las ik De omweg naar Santiago van de Spanje kenner bij uitstek, Cees Nooteboom. Ik zie het aan de datum die ik op het schutblad van het boek heb geschreven. Ik zal het in die tijd ook wel helemaal uitgelezen hebben. En daarna nog vaker verschillende hoofdstukken uit het boek. Sowieso pak ik ook andere reismemoires van hem uit de kast: het zijn meer literair – culturele documentaires en bespiegelingen over (het verglijden van) de tijd dan echte reisverhalen. En dat maakt ze juist interessanter.
Daarnaast zijn er natuurlijk de echte routebeschrijvingen van al die wandelaars en al die fietsers die meer dan een millennium over de wegen naar Compostela gaan. De meest gebruikte zijn die welke ook worden aanbevolen door het Nederlands Genootschap van Sint Jacob: de drie delen van de reeks ‘De Sint Jacobs Fietsroute’ en de uit twee delen bestaande serie ‘Langs Oude Wegen’. Allemaal te koop via de webwinkel van de Fietsvakantie Winkel in Nijmegen.

Tegenwoordige zijn deze analoge routebeschrijvingen aan te vullen, of te vervangen door gedownloade GPS-routes. En er zijn de duizenden reisverhalen van al die veteranen die te voet, per fiets, paard of muilezel de camino hebben afgelegd. Ze zijn te lezen via de website van het Nederlandse Genootschap van Sint Jacob. En er zijn de honderden blogspot-sites waar je de ervaring van al die honderden pelgrims kunt ophalen. Vaak fraai geïllustreerd met foto’s van de weken- of maandenlange tocht. Kortom: een tsunami aan ervaringen van reizigers op weg naar Galicië.

Wat heb ik op dit ogenblik in huis? Nog niet veel, maar ik ga er van uit dat er in de loop van het jaar nog het een en ander bij komt. Onderstaande literatuurlijst zal ik in ieder geval hebben gelezen voordat ik met Peter op de fiets klim, richting Santiago de Compostela:

· De omweg naar Santiago, Cees Nooteboom
· Langs oude wegen, deel 1, Sweerman / van Rossum
· Langs oude wegen, deel 2, Sweerman / van Rossum
· De Sint-Jacobs Fietsroute, deel 3, Clemens Sweerman
· Pelgrim Zonder God, Herman Vuijsje
· Sur les chemins de Compostelle, Patrick Huchet / Yvon Boëlle
· Priez pour nous à Compostelle, Pierre Barret / Jean-Noël Gurgand
· Terugkeer naar Santiago, Guus & Nel Schipper
· Onderweg naar Compostela, Herman van Hilst

De camino voor premiejagers: een volle aflaat voor Geert Wilders?

2010-03-07T08:22:00.001-08:00

Om in het hiernamaals sneller weg te kunnen uit het verstikkende Vagevuur werden vanaf de veertiende eeuw door de pausen in Rome trucs verzonnen om de zondige gelovigen tijdens hun leven op te wekken tot het verdienen van zogenaamde aflaten. Met een handval aflaten kon de tijd die na de dood doorgebracht zou moeten worden in het Vagevuur aanzienlijk bekort worden. Wat Rome betreft, daarvan bepaalde paus Bonifacius VIII dat elke eeuwwende een Heilig Jaar zou zijn. Later zou dat voor elke kwart eeuw gelden. Pelgrims die in zo´n Heilig Jaar Rome bezochten, mochten op een volle aflaat rekenen.
Maar in Santiago de Compostela was de strafkorting eerder binnen te slepen. Immers hier telde ieder jaar waarop 25 juli (het feest van Sint-Jacob) op een zondag viel, als Heilig Jaar. Dat schiet ten minste op. Compostela voor de katholieke premiejager.

Dat er in de Middeleeuwen een levendige handel in aflaten bestond, laat zich raden. Getrainde en/of op geld beluste gelovigen konden zo een aardige cent bijverdienen. Want voor niks ging de zon op. Ook toen al. Over die handel in aflaten door de duizenden pelgrims die in de 21e eeuw naar Compostela lopen of fietsen, hoor je niets. Mogelijk probeer ik tijdens mijn tocht toch nog te weten te komen of er pelgrims zijn die de camino afleggen om een volle aflaat binnen te slepen. Of die te gelde te maken voor een minder christelijk familielid. Ik kan me niet voorstellen dat in deze tijd waarin de bonuscultuur hoogtij viert, het najagen van aflaten volledig tot het verleden behoort. Hoewel ik moet toegeven dat over het Vagevuur nauwelijks meer gesproken wordt. Het is zwart of wit. De hel of de hemel. We leven in de tijd van Wilders. Een vraag die in me opkomt: zou hij (geboren in Venlo, ongetwijfeld katholiek) in zijn strijd tegen de Islam ook aflaten verdienen? Je hoort hem er nooit over. Het zou me niet verbazen. En stond Sint-Jacob niet bekend als Morendoder? Het zijn maar wat losse flarden van gedachten.

Mijn eigen Lepper zadel: de Primus inter pares

2010-03-04T00:45:00.000-08:00

Hoewel ik het niet van plan was, is het er toch van gekomen vanmiddag. Het was zonnig, ideaal fietsweer. Ik zie gelukkig de kans om even op de Koga te springen. Het wordt Sevenum, fietshandel Theo Lommen. Rondje om de kerk, zou je bijna zeggen. Het is mijn bedoeling er een nieuw Lepper zadel te bestellen, maar het blijkt inmiddels in voorraad, zodat het ter plekke gemonteerd kan worden. Weliswaar moet ook de zadelpen (een ongeveerde in plaats van de geveerde Koga-pen) vernieuwd worden, maar binnen een kwartier is alles gefixt. Omdat ik het al ingeleverde gelzadel inruil hoef ik maar een paar tientjes bij te betalen. De nieuwprijs van het zwartlederen Lepper Zadel, type Primus bedraagt € 81,40. Ik fiets vervolgens weer naar huis (aantal kilometers: 20,07; stelt niks voor eigenlijk). Wel wind tegen (wat een alibi!), zodat ik de heen-snelheid van meer dan 20 km/u gemiddeld nu niet meer haal.

De nieuwe zwarte Lepper Primus zit op dit ogenblik nog behoorlijk hard, omdat het leer nog niet naar mijn kont is gaan zitten. Het zit wat bol, maar moet de komende maanden indalen waardoor mijn reet uiteindelijk in een gespreid bedje moet landen. Uiteindelijk moet Lepper zich bewijzen als de primus inter pares. En ook maar eens oefenen met het onderbroeken met zeemleer die ik al een tijd in de boekenkamer heb liggen.

Eigenlijk is het natuurlijk aan te raden om even geheel kledingvrij in het zadel te stappen. Zonder tussenkomst van knellende kleding. Maar de dagen zijn nog fris, ook al is het begin maart. En het zal wel niet mogen van de lokale politie die gisteren massaal in het dorp aanwezig was voor een grote verkeerscontrole. Want ja, waar laat ik mijn ID-kaart? Dan toch maar de vorige week bij Bever Zwerfsport aangeschafte lichtgewicht en afritsbare fietsbroek aan? Het zal bijna niet anders kunnen.

Aimery Picon zegt niks over bermbommen of de ETA

2010-02-22T05:03:00.000-08:00

Aan het einde van de 11e eeuw en zeker na de eerste kruistocht in 1085 groeide Santiago de Compostela uit tot een van de topbedevaartsoorden in Europa . Het begin van het massale reli-toerisme, zou je kunnen zeggen. Er verscheen zelfs een echte reisgids die de pelgrim-wandelaars van allerlei nuttige tips moest voorzien om de tocht tot een goed einde te brengen. En dat viel absoluut niet mee in die tijd.

De Franse monnik Ayméry Picaud schreef een nuttige handleiding over ‘hoe de camino tot een goed einde te brengen’. Behalve het vermelden van aanbevelenswaardige plekken van herbergen, waterbronnen, heiligdommen langs de route en andere voor de godsvruchtige of de boetedoenende pelgrim interessante 'hot spots', waarschuwde hij voor bizarre en gevaarlijke gewoonten van de bewoners in het noorden van Spanje. Vooral de Basken in de provincie Navarra (hoewel de ETA nog niet bestond) stonden als levensgevaarlijk en zelfs moorddadig bekend. Ze hadden het overigens vooral gemunt op de Franse pelgrims. De Basken spraken volgens de Spanjaarden een lelijke en onbegrijpelijke taal, het Baskisch. Een taal die inderdaad absoluut totaal niet lijkt op een Romaanse taal. Sterker nog: met het Fins en het Hongaars zit het Baskisch in dezelfde taalgroep, en is voor de doorsnee Europeaan een niet te volgen taal.
De Basken zagen er (nog steeds volgens de katholieke Spanjaarden en Fransen) onaantrekkelijk, of zelfs ronduit lelijk uit. Bovendien waren ze zo geil als een boter: van sodomie, potloodventen en andere seksuele uitlokkingen en uitspattingen waren ze niet afkerig. Zelfs hun muilezels hadden ze van kuisheidsgordels voorzien. Volgens eigen zeggen om de dieren te beschermen tegen hun buren. Je moet het maar geloven.

En door zo’n land ga je fietsen. De ETA is er nog steeds actief, maar gelukkig wordt de organisatie niet verdacht van het leggen van bermbommen. De werkloosheid is in Spanje door de kredietcrisis opgelopen tot bijna 20% met alle gevolgen van dien. Een schrale troost dat de film ‘Fietsendieven’ van Italiaanse makelij is. En dat geen enkele Spaanse draaideurcrimineel op een vooroorlogs Lepper-zadel wil zitten. Kortom: ook voor de 21e-eeuwse pelgrim zit de camino vol met voetangels en klemmen.

Ik word in een vooroorlogs Lepper-zadel geholpen

2010-02-10T02:44:00.000-08:00

Ondanks de vrieskou (het vriest overdag nog 4 graden) en een stevige wind fiets ik ’s middags naar Sevenum. Om bij fietshandel Theo Lommen (waar ik mijn Koga gekocht heb) te overleggen over een ander zadel. Het gelzadel waar ik nu op fiets gaat na een tiental kilometers ongemakkelijk drukken. Het geeft teveel wrijving en het zit gewoon niet lekker.
Na stevig overleg, en nadat Theo gehoord heeft dat ik ook last heb van reuma en hernia, komt men met een verrassende oplossing: een zogenaamd 7 veren zadel. Hij heeft nog een tweedehands ergens liggen. Dat wordt van stal gehaald: een bijna vooroorlogs aandoend hardleren zadel van het merk Lepper - type Primus, met zeven forse ijzeren veren aan de onderkant. Breed als een ouderwets tractorzadel (ik overdrijf), en met name de Duitsers schijnen er gek op te zijn. Maar die hebben meestal een brede reet.
Het wordt gemonteerd. Ik mag het een tijd uitproberen. Bevalt het, dan schaf ik er een definitief aan. Want het hardleren zadel moet helemaal naar je eigen kont gaan zitten. Als ik op de fiets stap, voel ik onmiddellijk het verschil. Het zadel zit als een bureaustoel. Weinig wrijving, en het veert bijna onopvallend naar alle kanten. Het fiets lekker, maar ik moet natuurlijk afwachten hoe het zich op de langere afstanden gaat gedragen. Nu wordt het alleen de rit naar huis, acht kilometer slechts.
Op de terugweg rijd ik even bij Peter langs om de folder van de Orlieb fietstassen op te halen. Na een bak koffie met tegenwind naar Grubbenvorst. Natuurlijk ga ik op internet op zoek naar het Lepper zadel: http://www.lepper.com/

Op de site van Lepper vind ik onder andere de volgende informatie:

De Primus is een zeer goed geveerd zadel. Door de unieke constructie van veren achter, te verdelen in 4 drukveren en twee trek-of hangveren, 1 neusveer en een zwevend opgehangen zadeldek, komt bij drukproeven de Primus steeds als een van de best geteste zadels naar voren. In zittesten scoort de Primus iedere keer weer als een van de beste zadels. Het zadel is zo ontworpen dat het elke schok van de weg goed opvangt, waarbij de hangveren voor een optimale stabilisatie zorgen. De Primus komt het meest tot zijn recht, op stadfietsen en sport fietsen, waarbij de berijder recht(er)op zit.Het zadel is geschikt voor iedereen die comfort op zijn fiets wil. Het zadel wordt ook aanbevolen voor mensen met rugklachten en/of reumatische klachten.Het zadel kan alleen op een zogenaamde kaarspen worden gemonteerd. Damesuitvoering, kleur: honing. Afmetingen: 23×22×20 cm.

Zadelpijn ontstaat meestal als gevolg van druk op genoemde lichaamsdelen. De klachten met betrekking tot de huid ontstaan door warmteontwikkeling (broei). Kunststofzadels en met name gelzadels houden warmte vast (gel bijvoorbeeld wordt bij thermobehandeling -(fysiotherapeutisch)- gebruikt). Hierdoor kunnen zeer hoge oppervlaktetemperaturen ontstaan. Door de warmte wordt de huid week en ontstaan dezelfde verschijnselen als bij doorliggen, met als groot verschil dat dit bij fietsen al na 45 minuten kan optreden.

Bij de meeste kunststof (gel)zadels wordt het schuim door het lichaam samengedrukt, als gevolg van de plastic schaal die als basis dient voor het zadel. Het schuim om de drukpunten wordt hard en veroorzaakt ongewenste drukpunten op het gehele onderlichaam.

Zitbotklachten worden ook vaak veroorzaakt door te smalle zadels. Vooral bij vrouwen speelt dit. Van nature staan de zitbotjes van vrouwen iets verder uit elkaar dan bij mannen (gemiddeld 13cm bij vrouwen, tegen 11cm bij mannen). Vrouwen hebben daarom meer baat bij bredere zadels. Overigens dient daarbij de neus kort en smal te zijn, anders ontstaan er wrijvingsklachten bij de dijen en schaamstreek.

Prostaatklachten veroorzaakt door druk, kunnen leiden tot impotentie. Meerdere studies hebben dit bewezen. Lepper heeft in haar meeste zadels al een verdieping zodat de prostaat, maar ook het schaambeen bij vrouwen, worden ontlast.

Druk op de geslachtsdelen leidt tot veel discomfort; bij vrouwen vaak tot bloedingen en bij mannen een dood gevoel of in het ergste geval tot impotentie. Het is raadzaam om een kort zadel te nemen, het liefst met een verdieping.Pijn of bijzonder veel ongemak aan het stuitje kan ondermeer veroorzaakt worden door een verkeerde zithouding, of door afwijkingen aan het stuitje (door een ongeval of aangeboren), waardoor, als de huid strak staat bij een gebogen houding, de druk op het stuitje wordt vergroot.

Sint Jacobus, maar dan dicht bij huis: in Roermond

2010-02-08T06:11:00.000-08:00

Roermond, amper dertig kilometer hier vandaan, heeft iets met Sint Jacob. Zo is er de pittoreske Voorstad Sint Jacob of de Faubourg Saint-Jacques, genoemd naar Sint Jacobus genoemd. En er is ook een Jacobuskapel, onderdeel van de kathedraal. Er is daar onder andere een relikwiehouder te vinden, in de vorm van een onderarm met hand, waarin botresten van de arm van Sint Jacobus.
De Voorstad ligt over de Stenenbrug, in het centrum van de stad. Deze Stenenbrug was vroeger voor de stad erg belangrijk. Want hierover ging alle verkeer van en naar het zuiden, maar ook dat van en naar het westen. De Voorstad bestond al in de 14e eeuw. Het deel dat tot Roermond behoorde bleef toen beperkt tot het plein en de Vismarkt, de rest behoorde aan St. Odiliënberg. De Voorstad werd destijds vooral bevolkt door vissers en arme mensen. Maar het was een bedrijvig stadsdeel. Zo waren er herbergen, waar vermoeide reizigers wanneer de stadspoorten al lang dicht waren konden rusten. Pas in de 18e eeuw kwamen er om de Voorstad vestingwerken heen. Na 1854 werd het een tijd lang stil in deze buurt. Een nieuwe weg (de Maastrichterweg) had de doorgangsfunctie overgenomen. En vanaf 1865 kwam daar ook nog de spoorwegverbinding Maastricht-Roermond bij.De Voorstad Sint Jacob is tegenwoordig nog steeds een pleisterplaats op de route naar Santiago de Compostela. Sinds september 1994 is deze bedevaartroute in Roermond zelfs bewegwijzerd.

Daarnaast bestaat er in Roermond de Broederschap van de Heilige Jacobus de Meerdere, verbonden aan de Sint Christoffelkathedraal in de stad. De Broederschap organiseert door het jaar heen verschillende activiteiten voor de pelgrims. De stad wordt jaarlijks door vele honderden pelgrims op weg naar Santiago de Compostela bezocht. Voor een overnachting kan zelfs gebruik gemaakt worden van de refugio die onder de sacristie van de kathedraal is gevestigd.Een van de belangrijkste doelstellingen van de Broederschap is het in ere houden van de Jacobskapel die onderdeel uitmaakt van de kathedraal. Inmiddels is in het kader van de grote restauratie van de kathedraal ook deze Jacobskapel drastisch onder handen genomen. Om de nieuwe uitstraling van de kapel extra kracht bij te zetten, werd door de Broederschap een viertal glas-in-lood ramen geschonken die het verhaal van Sint Jacobus op eigentijdse en kunstzinnige wijze vertellen. Zie ook: http://www.broederschapheiligejacobus.nl/
Op naar Roermond!

Santiago als panacee voor de reumalijder

2010-01-28T00:52:00.000-08:00

Om de zoveel tijd leer je weer wat nieuws over Sint Jacobus. Ook vandaag weer. Toen de visite thuis vroeg naar de achtergronden van de heilige Jacobus. En welke het nou precies was, waarvoor ik die 2400 kilometer helemaal naar Santiago de Compostela ga fietsen? Hier een korte cursus Sint Jacobus voor de leek.

Sint Jacobus de Meerdere, een van de twaalf apostelen, zou de neef van Jezus geweest zijn, beweert een groot aantal bijbelvorsers. Het zou kunnen. Dat om te beginnen. Hij werd destijds door de toenmalige Romeinse heerser over Jerusalem, Herodes, met het zwaard gedood.

In het Spaans wordt zijn naam gespeld als San Iago. Over de hele wereld komen we in de Spaanstalige wereld de plaatsnaam Santiago tegen. Sint Jacobus hier, Saint Jacques in Frankrijk.
In de christelijke iconografie worden als attributen aan Jacobus de Meerdere de schelp en de staf toegekend. Zowel de staf als de schelp zijn attributen die vooral door pelgrims gebruikt worden. Daarnaast is in de culinaire wereld de coquille (schelp) Saint-Jacques een begrip.
Sint Jacobus zou na zijn dood overgebracht zijn naar Galicië, in het noordwesten van Spanje. In ieder geval is volgens de legende zijn graf daar ontdekt op het ‘sterrenveld’ in Santiago de Compostela. In de latere strijd tegen de Moren zou hij (postuum) zijn sporen hebben verdiend door (postuum, dus) er als geheimzinnige ruiter een fiks aantal te doden. In Spanje is zijn bijnaam dan ook Matamoros (Morendoder). Ook niet zonder reden koos de later opgerichte Orde van Saint Jacobus van het Zwaard deze martiale heilige als schutspatroon.

Op 25 juni valt jaarlijks zijn naamdag. Dit jaar, een heilig jaar in Santiago de Compostela, zal deze feestdag nog eens extra explosief gevierd worden. Laat dat maar aan de Spanjaarden over. Zeker ook omdat hij de patroonheilige is van Spanje en een aantal andere Spaanstalige landen (Chili, Nicaragua). Van de Spaanse provincies heeft uiteraard Galicië hem als patroonheilige in de armen gesloten. Maar er is meer.
Van veel beroepsgroepen is hij eveneens de beschermheilige, zoals daar onder andere zijn: de soldaten, de arbeiders, de bont- en pelswerkers, de smeden, de apothekers, de dierenartsen en nog een aantal beroepen. Een ratjetoe. En last but not least: de pelgrims.

Ten slotte wordt zijn hulp ingeroepen bij reuma en artritis. Het spreekt voor zich dat ik, als beoefenaar van deze aandoening, ineens nog meer geïnteresseerd ben in Santiago. Daarnaast wordt hij aangeroepen voor het afsmeken van goed weer. Hoe kan het per ongeluk allemaal zo zijn?

De brug over: van 2009 naar 2010

2009-12-31T07:16:00.000-08:00

Vanavond de brug over naar het nieuwe jaar 2010. Hopelijk het jaar dat fietsend Santiago de Compostela bereikt zal worden. In deze koude tijd niet iets om de hele dag mee bezig te zijn, maar als in februari (hopelijk) de eerste wat warmere dagen zich aandienen, dan zal het ongetwijfeld gaan kriebelen. De brug: alsof je de Puente la Reina overfietst. Maar zover is het nog niet. Nog lang niet.

De fietsconditie is er de laatste weken niet beter op geworden. Integendeel. Alleerst is er het alibi van de barre weersomstandigheden. Sneeuw, gladheid en vrieskou helpen je wel uit het zadel. Weinig kilometers gemaakt, dus. En anders is er wel het toenemen van het gewicht. Ik geef de schuld aan de kerk en de maatschappij. Zoveel feestdagen op een rij. Het moest niet kunnen. Natuurlijk: eigen schuld dikke bult. Want dagen achtereen vier- en vijfgangen menu's naar binnen werken in combinatie met een glissando van diverse soorten en kleuren wijn, dat is de goden verzoeken! De weg naar de hel is geplaveid met goede voornemens. De camino naar Santiago laat je geen escape. Gewoon: minder eten, meer bewegen, het hoofd en de maag leeg houden. Als een boeddhist op de fiets. En als dat niet kan, dan maar als pseudo franciscaan of minderbroeder.

Morgen een nieuwe start: 1 januari 2010. Een heilig jaar voor iedereen die op weg gaat naar Santiago de Compostela. Kom over de brug, lijkt Sint Jacob te roepen. Of verbeeld ik het me maar. Maar die Puente la Reina, die blijft me intrigeren. Nu nog de fiets op en gewoon die paar duizend kilometer onder je banden weg zien glijden.

Het Genootschap in Conclaaf: Nijmegen is de place to be

2009-11-07T07:01:00.000-08:00

Zaterdag 7 november 2009. De Algemene Vergadering van het Genootschap van Sint Jacob. In het Nijmeegse Kolpinghuis. Die plek zet in mij het mémoire involontaire in werking. De studietijd aan de toen nog Katholieke Universiteit, van 1965 tot 1972. Inderdaad, de roaring sixties. Toen de wereld op zijn kop dacht te gaan. En alles anders moest. De bijeenkomsten van Politeia in het Kolpinghuis. Met aan de ingang de jongens van de Rode Tribune. En binnen het fenomeen Marcus Bakker. Of de Franse filosoof Derrida. Zelfs Jane Fonda werd naar Nijmegen gehaald. The times, they're changin'. Toen.

De rode brigade van toen is grijs geworden. Fietst of loopt nu naar Santiago de Compostela. En licht geen tegels meer uit de Parijse trottoirs. De Lowlands Weed Company verdient geen stuiver meer aan de fietsers en lopers die over de oude pelgrimsroutes naar Galicië gaan. The times, they're changin'. Nu.

Een genoeglijke bijeenkomst. Met praktische tips. Neem een kettingpons mee. Probeer je Spaans wat op peil te brengen. Neem de tijd. Oude rotten vertellen het je. Dan moet het wel waar zijn. En hoe verwerk je je ervaringen in je eigen taal? Wat schrijf je op? Of deponeer je alles op je eigen harde schijf, in je eigen kop? De camino is het doel. De weg. Het proces. Want schrijven, dat is immers kijken met je ogen dicht volgens Remco Campert.

In de workshop 'Schrijven van je reiservaringen' neemt Jeroen Gooskens, oud-Augustijn en oud-studentenpsycholoog van de Katholieke Universiteit, je aan de hand. Deelt opdrachten uit. 'Ver Onderweg' heet zijn boek. En zo is het. Doe het maar eens na. Graag had ik Herman Vuijsje, ook aanwezig in het Kolpinghuis, nog gesproken. En zijn 'Pelgrim zonder God' gelezen. Herman, was die niet van de Rode Brigade uit de jaren '60? Of van het strand van Parijs dat onder de trottoirtegels verborgen lag? De opgebroken weg. Ja, dat moet het zijn. De opgebroken camino, dat is hij zelf. Werk in uitvoering.

De kogel is door de kathedraal van Santiago

2009-09-22T23:40:00.000-07:00

Vandaag de knoop doorgehakt. Het is de Koga Miyata Advance geworden, een model uit de nieuwe collectie van 2010. Staat zelfs nog niet op de website van de producent. Over het bevestigingssysteem van de lowriders zijn we nog aan het delibereren. Binnen een week heb ik de fiets rijklaar in huis. En dan: en route, on the road. Voorlopig nog niet over de camino, maar dichter bij huis.

Zodra Peter helemaal 'los' is (vanaf 1 oktober) zullen we bij normale weersomstandigheden wat vaker op de fiets kruipen. Helaas zijn er in de nabijheid geen echte cols. De Venlose Herungerberg mag de naam niet hebben, maar de Belgische Ardennen zijn binnen handbereik. En met een fikse herfstwind tegen en een stevige col in zicht kunnen we ons daar voorlopig op stukbijten. Of stukrijden.

Xacobeo 2010 in de Vuelta: een lokroep in Venlo

2009-09-03T01:38:00.000-07:00

Een tijd lang niks me me laten horen. Excuses? Natuurlijk! Drie weken lang in Spanje rondgetoerd. In het hete Andalusië, van Granada naar Málaga. En van Marbella naar Sanlúcar de Barrameda. Een ook nog het geboortehuis van Federico García Lorca bezocht, in Fuente Vacqueros. Niks geen Galicië, dus. Laat staan Santiago de Compostella.

Op 31 augustus was er in Venlo de aankomst van de Spaanse Vuelta. Ik houd het wielrennen niet echt bij, maar het was een enerverend spektakel. Wie schets mijn verbazing dat een van de Spaanse wielerploegen XACOBEO 2010 heet. Een dreigender oproep om in het voorjaar van 2010 met Peter op de fiets te stappen en naar het graf van Sint Jacob te trappen is nauwelijks denkbaar. Ik was op de luchthaven van Málaga al gewaarschuwd. Ook daar hingen grote billboards die opriepen tot deelname aan het jubileumjaar van De heilige Jacobus.

Overigens ben ik stevig bezig met het maken van de keuze van de juiste fiets. Sinds een dag oefen ik op een Koga Miyata die ik van Peter geleend heb. Voor de zomervakantie had ik al twee verschillende types uitgeprobeerd van het oerhollandse merk RIH (de Z-800 en de Z-900). Wat de versnellingen betreft is er nauwelijks verschil, allemaal Shimano. Het zal nog lastig worden, maar deze maand gaat het er van komen.

Proloog: op weg naar de sterrenvelden

2009-06-10T00:43:00.000-07:00

Nog een jaar. Welke gek begint er nu al met het bijhouden van dagboekachtige aantekeningen over de tocht die hij misschien helemaal niet zal maken? Maar zoals met veel reizen is de voorbereiding op, de gedachte aan en het brainstormen over de mogelijke reis al de reis zelf. Niet het fietsen van die bijna 2400 kilometer naar Santiago, maar het proces dat ertoe moet leiden. Want daar gaat het hier allemaal over. Hoe sterk is de eenzame fietser zolang hij nog geen kilometer getrapt heeft? Ongeneeslijke ziektes van jezelf of van degenen die dicht bij je staan zijn als de vroegere bandieten langs de camino die de argeloze en fysiek getergde pelgrim vanuit honderden hindernissen belaagden. Hem van zijn geld en geloof beroofden. In de 12e eeuw schreef de Franse monnik Ayméry Picaud al een reisgids over deze gevaren van de camino. Naast nuttige tips over herbergen en heiligdommen langs de route waarschuwde hij de pelgrims op hun lange weg te voet of te paard naar Compostela voor de bizarre en soms zelfs gevaarlijke gewoontes van de bevolking in het Noord-Spaanse land. Vooral voor de Basken in Navarra waren berucht en moorddadig, als we hem moeten geloven. Vooral op Franse pelgrims hadden ze het voorzien. Hun xenofobie ging zelfs zover dat ze hun muilezels van een kuisheidsgordel voorzagen wanneer er Franse pelgrims in aantocht waren. Hun eigen geilheid en exhibitionisme daarentegen staken ze echter niet onder stoelen of banken. Met dichtgeknepen billen vervolgden de Franse routiers hun weg naar de sterrenvelden in Galicië.

De camino is een industrie geworden. De Middeleeuwse reiziger bestaat niet meer. Glossy reisgidsen die gedetailleerd de routebeschrijving weergeven zijn er in alle soorten en maten. En mocht die papieren gids al te loodzwaar blijken, dan is er een GPS-route te downloaden die je vervolgens op je blackberry download waardoor je als een luxe verkenner de coördinaten onder je van meer dan 25 versnellingen voorziene toerfiets ziet wegspatten. Met honderdduizenden de camino op, maar gelukkig niet tegelijkertijd. Het mag op verschillende manieren. Te voet, te paard, per fiets en tegenwoordig ook per scootmobiel. Op andere vervoersmiddelen rust de vloek van Sint Jacob.

De Credencial del Peregrino is tijdlozer dan de Europese Verkiezingen

2009-06-03T11:58:00.000-07:00

Vandaag mijn credencial del pregrino gekregen. Het Nederlands Genootschap van Sint Jacob heeft het nummer van mijn pelgrimspaspoort bepaald op 016225. Daarnaast wat introductiebrieven met allerlei wetenswaardigheden. En twee exemplaren (81 en 82 van jaargang 2009) van de Jacobsstaf, het fraai uitgevoerde magazine dat vier maal per jaar wordt uitgegeven door het Genootschap. Aan het einde een opsomming van de fietsers, of lopers die hun ‘diploma’ in Compostela hebben gehaald, d.w.z. voldoende stempels hebben kunnen laten zien op hun credencial.

Volgens de credencial:
La puerta se abre a todos enfermos y sanos nop solo a catolicos sino aun a paganos, a judios herejes, ocjogos y vanos,; y mas brevemente, a buenos y profanos. (uit een 18e eeuws gedicht). Je hoeft dus niet stevig katholiek te zijn om de Spaanse refugios binnen te komen. Een hele gerusstelling.
En als het over Santiogo de Compostela gaat:
A este lugar vienen los pueblos barbaros y los que habitan en todos los climas del orbe…. Cumpliendo sus votos en accion de gracias para con el señor y llevando el premio de las alabanzas. Genade voor gelovigen en ongelovigen. En dat in tijden van xenofobie, een fenomeen van alle tijden dat opnieuw Europa lijkt te overspoelen. Ondanks de Europese verkiezingen van morgen.

Van je familie moet je het hebben

2009-05-30T03:07:00.000-07:00

Vanwege mijn aanstaande verjaardag (8 juni) stuur ik per mail wat uitnodigingen voor zondag 7 juni naar de familie. Cadeautips: staan dit jaar in het teken van Compostela. Broer Harrie stuurt onmiddellijk een antwoord terug. Ik laat het hier maar gewoon zien. Maar zelf meefietsen, ho maar!

Ger, Broer, Jongen toch.
Wat is hier aan de hand. Ga je op je oude dag nog sportief doen. En dan ook nog deze christelijke tocht. Ik moet eens goed nadenken hoe ik je op die leeftijd nog kan helpen. Of komt nu de seminarie periode (of hoe heette die periode na de MULO ook alweer) weer de kop op steken. Ik zal Gemma eens bellen, met haar heb ik zeker te doen en je zonen hebben me altijd al gewaarschuwd als er een kerk in de buurt kwam.
En dan ook nog met de fiets. Realiseer je wel dat er af en toe reparatie nodig is en de meest technische broer ben je nu ook weer niet. Verder zal bergaf wel lukken maar wens je succes bij het klimmen met dat goddelijke sportieve lichaam.
Grote broer, maak je niet ongerust, een weekje rust en het komt weer goed. 7 Juni zullen we het er wel over hebben. Ik denk dat ik beter een flesje water mee kan brengen voor die 2400 km, dat zul je regelmatig moeten vullen.
Dit had ik nooit kunnen voorspellen en in mijn glazen bol zie ik het ook niet.
Maar het is wel knap, gewoon doen. Ik krijg waardering voor je ouwe-jongen.
Harrie

Kijk, zo wordt de uitdaging alleen maar groter. Getergd tot op het bot. Ik spring vanmiddag gewoon op mijn ouwe Batavus om alvast een paar kilometer in de benen te hebben. Weliswaar is hier geen enkele berghelling te zien, maar de straffe wind maakt veel goed. Ik ga me het schompes fietsen.

Uit balorigheid dus vanmiddag maar op de fiets geklommen: de Maas overgestoken, dan met volle wind op kop naar Arcen, daar een coupe ijs (*) gegeten, dan door naar Broekuizen, met het veerpont daarvoor weer over moeten steken, vervolgens langs de Maas naar Lottum en dan nog een kilometer of vijf, en weer thuis. Een dikke twintig kilometer in de benen. Nog niet 1% van die 2400, maar wie het kleine niet eert...

(*) Op het Maasterras in Arcen een Coupe Harry naar binnen gewerkt: malaga, stracciatella, tiramusu met boerenjongens, advocaat en slagroom. Gewoon fietsdoping.

ON THE ROAD: en maar denken aan de CAMINO

2009-05-28T08:59:00.000-07:00

Me vandaag aangemeld als lid van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob. De eerste stap naar het moment dat ik op de fiets stap en de 2400 kilometer onder de banden door laat persen alvorens in het barre Galicië af te stappen op het plein van de kathedraal van Sint Jacob in Santiago de Compostela.
Fietsmaat Peter trapt zich ondertussen door zijn laatste maanden van zijn arbeidzame leven heen.
Het voorziene moment is voorjaar 2010, medio mei waarschijnlijk. Tot die tijd moet de ijzeren conditie worden opgebouwd. Kilometers in de benen, waar die dan ook mogen zitten. De Noord Limburgse heuvels zijn daarvoor waarschijnlijk te laag. Misschien ook maar eens een dag afzien in het hooggebergte van het zuiden van de provincie. Of in Belgiëland, de Ardennen. Hoewel daar de verleidingen om na een paar kilometer achter een grote kelk Leffe Brune te gaan zitten misschien te groot is.
Kortom, On the road, en maar denken aan de Camino.

EN TOCH... ook de 'Middeleeuwse' pelgrim zag beren op de weg:
* vreemde ziektes gooien roet in het sobere pelgrimseten
* de derde fietsgenoot heeft zich nog niet gemeld
* in de lente van 2010 razen er moessons over Frankrijk
* de lange weg ligt bezaaid met spijkers en glasscherven

Maar de toverstaf van Sint Jacob zal alle onheil bezweren. Immers, ik was al eens op plekken waar zijn geest nog voelbaar was: Vézelay, Conques, Saint-Jean Pied-de-Port. Over betere passe-partouts kun je niet beschikken.